Bouillon en suddervlees

Lieve nieuwe en oude dames en heren van de politiek, LE:

Hè hè, we hebben het weer even gehad. Jullie weten ongeveer waar jullie aan toe zijn, althans dat denken jullie te weten, en wij zijn weer even verlost van iedere avond politieke hoofdkost, met die betweterige blikken en uitgekauwde tekstjes.

Je kunt je aan democratie echt overeten, mijn maag draait ervan om, zo schoon genoeg heb ik van jullie en jullie soortgenoten. Wat een stelletje mantelpakken en stropdassen, wat een hoop daar heb ik me nog net uit gered-gemier, wat een aangepaste compromissencultuur. Waren jullie maar eens een keer menselijk, en toch slim genoeg om je te handhaven. Maar die combinatie lijkt niet op te brengen.

Op de valreep leverde vooral Winnie Sorgdrager de complete praktijkcase, van hoe je het nou net niet moet doen, zeker niet als je ook nog ambieert om in het volgende kabinet in dezelfde functie terug te keren. Jullie zijn het er allemaal ook weer roerend over eens. Ik heb haar eigenlijk altijd zo sympathiek gevonden. Waren jullie dan tenminste maar onvervalst slecht en doortrapt, zoals in Engelse series over de politiek, maar nee, jullie zijn net zo middelmatig als Jan Blokker jullie voor de VPRO-tv maakte. Onuitzendbaar eigenlijk. Ik hoop van harte dat jullie niet met idealen in de politiek zijn gegaan, want dan hadden jullie beter een maatschappelijk beroep kunnen uitoefenen.

De politiek is voor machtswellustelingen, spelletjesgekken, egotrippers, compulsieve regelneven en -nichten, en als jullie op een van deze terreinen een beetje virtuoos zijn, dan zitten wij weer een poosje aan u vast. Er bestaat, zoals jullie weten, geen school of opleiding voor jullie 'vak'. Het gaat erom of je een politiek dier bent of niet. Een politiek dier zal zich niet, zoals Mieke Sterk en haar uitgerangeerde collega's, echt te pletter lopen voor kleine idealen, waarmee in het groot niet valt te scoren. Het zal zich niet laten leiden door emoties. Nee, het politieke dier regisseert en manipuleert juist de emoties van anderen. Met name van de kiezer. Het politieke dier heeft in het openbaar een drukke, maar in de achterzak een verborgen agenda. In alles wat het politieke dier doet, probeert het die verborgen agenda te verwezenlijken.

Het politieke dier speelt het spel via pionnen en vazallen. Dapperheid en moed zijn niet half zoveel waard als sluw- en leepheid. Het politieke dier speelt het spel dan ook vooral in de jungle van de media. Nu spelen de media natuurlijk ook. Journalisten zijn uit op nieuws, en aangezien jullie meestal, uit berekening, uit gewoonte of uit geestelijke armoe, zo saai en voorspelbaar zijn als wat, proberen ze er nog iets publiceerbaars uit te wurmen door jullie iets onverwachts, controversieels, onbetamelijks te laten zeggen.

Het meest in trek is een kwaad woord over een ander politiek dier dat jullie bijvoorbeeld even voor de voeten liep. De journalisten kunnen jullie daartoe met grote ogen boven de microfoon aankijken, en vragen stellen die overlopen van begrip of verwondering. Ze leggen jullie het antwoord in de mond. Laat jullie één ding gezegd zijn: antwoord nooit uit therapeutische behoefte. Lucht nooit je hart tegenover een journalist. En beschuldig nooit iemand die jullie morgen op het politieke strijdperk of in de werksfeer kunnen tegenkomen.

Ik krijg al haast spijt van dit advies, want ik vrees met grote vreze dat jullie met zijn allen mijn plezier in het maatschappelijke leven weer flink gaan verzieken, met jullie beledigende gedraaikont en fantasieloze braafte, behaagzuchtigheid en ijdeltuiterij. Jullie bezorgen mij voortdurend die drukke, benauwde verveling van winterzondagmiddagen uit de jaren vijftig. Je zit er in opgesloten, er is geen beter alternatief, er hangt een veilige lucht van bouillon en suddervlees. Mag ik toch hopen dat jullie eens een beetje humor tonen? Nee, niet dat: 'We hebben samen zo gelachen in het torenkamertje'. En ook niet die gênante corpsballerige tussen-de-schuifdeuren-optredens. Gun ons iets van niveau: relativering, oorspronkelijkheid, originaliteit, fantasie, spitsvondigheid, inspiratie. Zodat mijn mentale slokdarm jullie de komende jaren een beetje kan verdragen. Bij voorbaat mijn dank.