DEMOTIE

Het kabinet is er voor, de werkgevers zijn er voor en een enkele vakbond is inmiddels schoorvoetend overstag gegaan. Maar de Nederlandse werknemer voelt absoluut niets voor demotie, het tegenovergestelde van promotie. Deze week stelde het Nipo vast dat 92 procent van de mensen met een baan erop tegen is dat ouderen minder gaan verdienen zodra zij minder presteren. Bovendien blijken de jongeren buitengemeen solidair met hun oudere collega's. En toch: demotie komt er.

Dat blijkt uit een analyse die het Sociaal en cultureel planbureau op verzoek van Trouw heeft gemaakt van specifieke gegevens uit zijn doorlopend opinieonderzoek 1975 - 1995. Nòg tevredener dan de ouderen zijn de oudsten in Nederland, boven de 65 jaar. Van hen vindt vijfenzeventig procent dat hun inkomen in 1995 prima in verhouding staat tot hun opleiding en beroepservaring (zie grafiek 1). Jongeren tussen de 20 en 35 jaar zijn opvallend ontevreden. In 1995 vond bijna zestig procent het eigen inkomen te laag. Hun ontevredenheid was (met een korte uitzondering bij de peiling van 1991) de laatste twintig jaar niet meer zo groot als nu.

Een opvallende uitkomst van de nieuwste SCP-cijfers is dat jongeren ondanks hun onvrede over de eigen inkomenssituatie zeer solidair zijn met de oudere generaties (zie grafiek 2). De helft van de jongeren vindt het terecht dat een vitale oudere, zolang hij of zij dat wil, aan het werk blijft, ook al heerst er werkloosheid onder jongeren. Nog meer solidair met ouderen zijn de 35- tot 49-jarigen, van wie bijna 55 procent vindt dat ouderen aan het werk mogen blijven, ook al gaat dat ten koste van een werkloze jongere. De solidariteit van jongeren met ouderen op de werkplek is het afgelopen decennium opvallend gestegen van ruim veertig naar vijftig procent.

Ouderen zèlf zijn wat hun werk betreft ook veel zelfbewuster geworden. In 1995 vond nog maar een derde van alle ouderen dat zij hun plaats aan jongeren moesten afstaan. Acht jaar geleden vond de helft van alle ouderen dat hun leeftijdsgroep plaats moest maken voor jongeren.