Machtsstrijd grote voetbalbazen beheerst lotingsfeestje van de Lage Landen

GENT - Pol van Himst en Johan Cruijff haalden gistermiddag de meeste balletjes uit de schaal, maar toen de sterkste voetballanden aan de beurt waren voor de loting van Euro 2000, moesten de voetbalcoryfeeën uit België en Nederland op het podium ineens plaats maken voor UEFA-voorzitter Lennart Johansson. Het paste bij het meerdaagse bobo-circus in Vlaanderen, dat de gewichtige Zweedse bestuurder domineerde.

De hoogste sportbazen van Europa gaan meer en meer op staatshoofden lijken. Het IOC-kopstuk Juan Antonio Samaranch meet zich zelf een presidentiële allure aan en hetzelfde geldt voor de allerhoogste voetbalbaas, FIFA-voorzitter Havelange. De Braziliaan heeft de voetbalwereld een kwart eeuw geleid, maar nu hij de leeftijd van 82 jaar heeft bereikt, vindt hij het eindelijk welletjes. Om de erfenis van de man die in het zwembad meedeed aan de nazi-Olympisch Spelen van 1936 in Berlijn, is momenteel een lobbygevecht in volle gang.

Johansson is de belangrijkste kandidaat. Zijn bestuurlijke achterban in Europa zegt hem unaniem te steunen. Diezelfde achterban toonde zich dezer dagen in Gent furieus over de mogelijke tegenkandidatuur van de Zwitser Sepp Blatter. Sinds jaar en dag is Blatter de rechterhand van de door 'Europa' nogal verfoeide Havelange. De ergernis in de richting van Havelange heeft een commerciële en financiële achtergrond. Europa is de financiële basis van het WK voetbal, maar Havelange is door de jaren heen altijd op de been gebleven door de landen in de arme continenten cadeaus toe te stoppen. Zo lang er op het vlak van stemmen nog altijd vanuit wordt gegaan dat Ivoorkust net zo belangrijk is als Italië, kunnen de rijke voetballanden niet nog overheersender worden dan zij al zijn. Johansson zal als FIFA-voorzitter zeker proberen het Europese belang te benadrukken. Blatter wordt daarentegen gezien als het verlengstuk van Havelange. 'Europa' ziet het koppel Havelange-Blatter bovendien als de hoofdschuldigen aan de bekokstoofde tv-deal voor het WK van 2002, dat het enkele aanbieders van betaaltelevisie in principe mogelijk maakt WK-duels achter de decoder te plaatsen.

Dat gaat 'Europa' veel te ver en dus brachten Johansson en zijn aanhang in de dagen rond de loting voor Euro 2000 zwaar geschut in stelling in de richting van Blatter. Antonio Matarrese verklaarde tijdens een speciale persconferentie zelfs dat Blatter als secretaris-generaal van de FIFA onmiddellijk dient op te stappen, wanneer hij zich werkelijk als tegenkandidaat van Johansson in de strijd werpt. Dit standpunt van de Italiaanse voetballeider werd meteen ook maar het officiële standpunt van de UEFA. De Unie voegde er aan toe dat Blatter binnen tien dagen klare wijn moet schenken. Deze eisen worden verklaard door de vrees dat Blatter mogelijk in zijn huidige functie niet meer 'neutraal' zal kunnen zijn; alsof dat bezwaar voor Johansson niet geldt.

Terwijl de officials in België hun privéstrijd voerden, was de voetbaltop van België en Nederland er alles aan gelegen de groepsindeling voor het kwalificatietoernooi van het EK 2000 vlekkeloos te laten verlopen. De Lage Landen aan de Zee gaan er al geruime tijd van uit een ideale symbiose voor dit kolossale evenement te kunnen realiseren. De Bondsvoorzitters Michel d'Hooghe en Jeu Sprengers, twee Bourgondiërs, slaan elkaar voortdurend op de schouders. Als alles goed verloopt in de zomer van 2000 wil d'Hooghe de laatste grenspaal tussen Nederland en België slopen. Eerst moet nog wel even de sportieve burenruzie tijdens het WK in Frankrijk worden uitgevochten. Op het eindtoernooi van Euro 2000 kunnen beide landen, zo is bij voorbaat geregeld, elkaar pas in de halve finale weer ontmoeten.

Veiligheid

Voor het eventueel zover komt, maakt men zich in de twee landen zorgen over de veiligheidsaspecten. Vooralsnog kijken de grote landen vreemd aan tegen een landje, dat qua politiedeskundigheid niet eens in staat is de jaarwisseling in goede banen te leiden. In België is de zorg om de politiediensten niet minder. Wat dat betreft ligt het falen bij de Heizel-ramp velen nog altijd zwaar op de maag. Zaterdag, daags voor de loting, werd België voorts opgeschrikt door ernstig racisme bij de wedstrijd Lokeren-Lierse SK. Stanley Menzo werd vanaf de tribunes zwaar en langdurig gekrenkt. De keeper van Lierse was het gedrag van het publiek zo beu, dat hij op zeker moment zijn broek liet zakken. Voorts broeit er in Nederland weer iets op het supportersfront. Vanuit de harde kernen klinken geluiden op dat supporters van Ajax en Feyenoord bezig zouden zijn met het arrangeren van een nieuw treffen; dit keer op buitenlands grondgebied, bijvoorbeeld in Frankrijk tijdens de WK-eindronde. Onderwijl blijft een belangrijke politiechef en criminoloog in de stad waar gisteren werd geloot, Steven Desmet, bij hoog en bij laag beweren dat België en Nederland absoluut niet in staat zijn tot het organiseren van een zo grootschalig voetbaltoernooi.

Dan is er voor Euro 2000 ook nog altijd het probleem dat België vier van de vijf stadions nog niet heeft gerenoveerd. Alleen het Koning Boudewijn Stadion in Brussel is in orde. In Antwerpen, Brugge, Charleroi en Luik moet nog heel veel werk worden verricht.

De loting was gisteren voor een deel gestuurd. Zo werden Italië, Duitsland, Engeland en Spanje geplaatst in groepen met maar vijf landen. Op die manier worden de topspelers enigszins ontzien. Frankrijk zou normaal geproken ook aanspraak op dat voordeeltje kunnen maken, maar tot ergernis kregen de Fransen niet de status van groepshoofd. Dat voorrecht was er, naast de top-vier, ook voor Roemenië, Rusland, Joegoslavië, Schotland en Noorwegen. Opvallend is het verschil in sterkte tussen enkele groepen. Groep 1 (Italië, Denemarken, Zwitserland, Wales en Wit-Rusland) en groep 5 (Engeland, Bulgarije, Zweden, Polen en Luxemburg) zijn aanzienlijk sterker bezet dan bijvoorbeeld groep 9, waar Schotland en Tsjechië met louter kleintjes krijgen te maken: Litouwen, Bosnië, de Faeroër en Estland. Groep 8 kan om een andere reden worden gevreesd. (Klein)Joegoslavië is die poule ingedeeld met twee landen die voor de burgeroorlog tot Groot-Joegoslavië behoorden, Kroatië en Macedonië.

Nu het Nederlands elftal geen kwalificatiewedstrijden hoeft te spelen, krijgt de eredivisie met een lastig neveneffect te maken. In het seizoen 1998-1999 zijn vier weekeinden door de UEFA vrijgehouden voor kwalificatiewedstrijden. Gelet op de vele buitenlandse spelers, die voor de interlands worden opgeëist, zal de competitie dan nauwelijks kunnen draaien. Oranje kan wel oefenen, maar dan alleen tegen landen van buiten Europa.