'Volgend jaar Vermeer-rage'

WASHINGTON - “Of we willen of niet, er zal volgend jaar in Nederland sprake van een Vermeer-rage zijn. Om een voorbeeld te geven: op de dag van de officiële opening in ons museum, 27 februari, gaat de PTT in drie verschillende waarden aan Vermeer gewijde postzegels uitgeven. En je zult zien dat de commercie zich gaat storten op Vermeer. Dit wordt big business.” De directeur van het Mauritshuis, Frits Duparc blikte woensdag in Washington bij de officiële opening van de Vermeer-tentoonstelling - ook de koningin was aanwezig - opgewekt vooruit.

De Vermeer-expositie is een samenwerkingsproject van het Mauritshuis en de National Gallery in Washington, die ieder drie werken van Vermeer bezitten (de National Gallery had er tot voor kort vier, maar één werk bleek na onderzoek van een onbekende schilder uit de naaste omgeving van Vermeer te zijn). In beide musea wordt dezelfde expositie gehouden, maar die zal op enkele punten echter wel afwijken. Zo blijkt de tentoonstelling in Washington, die zondag voor het grote publiek opengaat, niet 22 maar 20 schilderijen van Vermeer te omvatten. De ontbrekende twee, die uit het Rijksmuseum komen, zullen wel in Den Haag te zien zijn. Ze mochten van het Rijksmuseum niet zo lang worden uitgeleend dat ze alles bij elkaar een half jaar niet in Amsterdam te zien zouden zijn. Het gaat om het beroemde 'Melkmeisje' en de 'Brieflezende vrouw'.

Daglicht

Ook op enkele andere punten zal het karakter van de presentatie sterk verschillen. Zo beschikt de National Gallery niet over daglicht, wat juist in het Mauritshuis tot een heel mooi licht kan leiden. Bovendien is de Washingtonse Gallery aanzienlijk minder intiem dan het chique Haagse herenhuis, dat veel minder een museum dan wel een paleisje is.

Koos de National Gallery voor lichtgekleurde wanden waartegen de schilderijen zijn gehangen, in Den Haag wordt voor een donkergroene stof gekozen die al evenzeer een chique uitstraling aan de schilderkunst van Vermeer geeft.

Het Mauritshuis heeft bewust de primeur van de gezamenlijke, grote Vermeer-tentoonstelling aan Washington overgelaten. Het Amerikaanse museum wilde de tentoonstelling voor de winter in huis hebben, het Haagse museum daarentegen verwacht dat het in het voorjaar de meeste bezoekers zal trekken. Mooi meegenomen is dat het Mauritshuis met de tentoonstelling in Washington ook nog wat voorpubliciteit trekt.

Reserveringslijn

Hoewel de expositie in het Mauritshuis nog bijna vier maanden op zich laat wachten, is nu al bekend dat die een grote trekker zal worden. Sinds op 1 november de reserveringslijn werd opengesteld, melden zich gemiddeld zo'n duizend toekomstige kijkers per dag die met dit speciale systeem hun bezoekuur moeten vastleggen. Nu al is ook bekend dat de Vermeer-expositie tevens uit het buitenland veel bezoekers zal trekken. Zo worden naar verwachting in Frankrijk honderdduizend reserveringen afgenomen. Op dit moment zijn naast de duizend reserveringen die elke dag binnenkomen, ook al zo'n 35 000 bezoekuren door de toeristische industrie aangevraagd.

Het Mauritshuis verwacht met de Vermeer-expositie in totaal zo'n 250 000 mensen te trekken. Dat bezoekersaantal is noodzakelijk om uit de zeer hoge organisatiekosten te komen. Maar door het reserveringssysteem te handhaven, wordt ook duidelijk dat het bezoek aan een maximum is gebonden. Zonder de nu gehanteerde openingstijden te veranderen, kan Vermeer in Den Haag vanaf maart door maximaal 350 000 mensen bezocht worden. Het Haagse museum, dat door zijn bescheiden karakter toch al niet zo groot is, draait dan op volle toeren.