Het einde van Bischofferode

DEN HAAG - “Vandaag is er niets te doen, maar belt u vrijdag eens op. Misschien weten we dan meer.” Deze boodschap kregen gisterochtend alle 700 werknemers van de op oudjaarsavond formeel gesloten kalimijn in het Oostduitse Bischofferode, toen zij zich aan de fabriekspoort kwamen melden voor het beloofde vervangende werk.

Een jaar van acties, bezettingen en hongerstakingen voor het behoud van hun werkgelegenheid heeft de werknemers van Bischofferode uiteindelijk niets opgeleverd. “Wij hebben alles op alles gezet en verloren, zo simpel is dat”, aldus ondernemingsraadslid Gartner gistermiddag. “Iedereen zit hier te huilen.”

Op oudjaarsdag stemde de ondernemingsraad, die de acties tegen de sluiting leidde, uiteindelijk in met de sluiting van de mijn en het sociaal plan, dat al een half jaar klaar lag en waaraan ook door de bezettingen geen letter is veranderd. Werknemers kunnen kiezen voor een afkoopsom, varierend - afhankelijk van het aantal gewerkte jaren - van 5 000 tot 20 000 mark of vervangende werkgelegenheid in nog op te zetten werkgelegenheidsprojecten in de streek. Deze baangarantie geldt voor de komende 2 a 3 jaar. In het sociaal plan staat niet wanneer er weer werk komt in de streek. “We weten niet of ze misschien bedoelen dat er een garage wordt opgezet met tien arbeidsplaatsen of een fabriek, we weten echt niets. Ook over werk bij de ontmanteling van de mijn is niets bekend.”

“We stonden onder hevige druk, de afgelopen week. Als we niet akkoord zouden gaan met dit sociaal plan, zou de mijn gewoon dichtgaan, en dan zonder afkoopsom. De nieuwe eigenaar, Kali & Salz, dreigde daarnaast met strafrechtelijke stappen tegen ons. Ook de deelstaatregering van Thuringen liet de dag voor oudjaar weten dat ze ons geen enkele steun meer bood”, zegt OR-lid Gartner.

De kaliwerkers van Bischofferode kregen vooral in de zomer veel steun in het oosten van Duitsland. 'Bischofferode' groeide uit tot de meest omstreden bedrijfssluiting, sinds Oost- en West-Duitsland een werden. Maar aan de uitkomst heeft alle publieke aandacht niets veranderd: de mijnwerkers is geen concessie gedaan.

“We hopen dat anderen de fakkel van ons overnemen. We hebben hier ons lesje gehad over de methoden van Westduitse bedrijven om het gevecht van werknemers de kop in te drukken. We hebben gedaan wat we konden. We zijn op,” zei Gartner gisteren. “Ze hebben de OR-leden laten weten dat die nergens op moeten rekenen wat betreft kansen op nieuw werk. Dat is hun wraak. Maar we blijven hier nog even zitten om voor iedereen te knokken. Want het wordt knokken. Om elke afkoopsom. Maar daarna zijn we gewoon, als bijna iedereen in Oost-Duitsland, werkloos.”