De rijken der aarde doen hun zaken aan boord

De watersport in Nederland groeit al sinds het begin van de jaren zeventig onstuimig. Een jaarlijkse groei met meer dan tien procent is de afgelopen decennia niet ongebruikelijk geweest. Tegelijkertijd zet de al langer bestaande trend naar grotere, luxueuzere boten voor ruimer water (de Zeeuwse gaten, het IJsselmeer of de Noordzee) de laatste jaren jaren in versterkte mate door. Op grond van die laatste trend heeft de Hiswa te Water inmiddels een vaste, stevig verankerde plaats op de agenda voor maritieme beurzen.

Volgens de jongste schattingen van de ANWB en het Nederlands economisch instituut voor het midden- en kleinbedrijf varen er momenteel zo'n 265.000 pleziervaartuigen langer dan zes meter in Nederland rond. De zeilboot is traditiegetrouw in de meerderheid met rond 150.000 schepen.

Na een aarzelende start in de jaren tachtig breekt de Hiswa te Water, die aanstaande dinsdag zijn poorten opent, nu jaar op jaar records. In aantallen bezoekers (vorig jaar ruim 30.000) en in aantallen tentoongestelde schepen. Dit jaar liggen er in de prestigieuze Seaport Marina in IJmuiden meer dan 350 schepen om de bezoeker te verleiden. De beurs maakt er geen geheim van op welk segment van de markt de pijlen gericht worden.

Beursberichten en schaalmodellen

Dat de schepen op zout water liggen is al geen toevalligheid. De voor de beurs gehanteerde minimumlengte voor de schepen van zeven meter maakt een tentoonstelling in Loosdrecht tot een lachwekkend alternatief. Maar ook uit nevenactiviteiten valt het profiel van de klant, dat de organiserende vereniging van ondernemers in de waterrecreatie (Hiswa) zich voor ogen stelt, op te maken. Wat te denken van de wijze waarop de Hiswa in de persberichten te tentoongestelde electronica en communicatie-apparatuur aanprijst. ,,How to do business aan boord'', zo worden de laatste snufjes aangeprezen. ,,Steeds meer eigenaren van zeil- en motorjachten zetten het zakendoen voort vanaf hun boot. De AEX blijven volgen, aandelen kopen en verkopen, vergaderingen beleggen, kortom bereikbaar zijn voor al het internationale verkeer. Een boot uitgerust met de allerlaatste snufjes op communicatiegebied laat de bezoekers de mogelijkheden zien.'' Dat die electronica wellicht ook het juiste weerbericht kan leveren, de navigatie vergemakkelijkt, dan wel het onderlinge verkeer met schepen, is minder belangrijk. Ook van het initiatief van de Hiswa om bouwers van superjachten schaalmodellen te laten presenteren van hun speeltjes voor de rijken der aarde, moet je je afvragen wat de gemiddelde watersporter daar nu mee moet.

Snelle watertaxi's

Voor de watersporter die bereid is langs het klatergoud te kijken heeft de Hiswa te Water overigens genoeg te bieden. Echt spectaculaire primeurs biedt de tentoonstelling weliswaar niet, maar er blijft genoeg over om een gang naar IJmuiden (bijvoorbeeld met de snelle watertaxi's die om het uur van Amsterdam CS naar IJmuiden varen) de moeite waard te maken.

Een tochtje op de Noordzee met Hans Bouscholte bijvoorbeeld. De tijdens de laatste Whitbread around the World race ontslagen schipper van de BrunelSunergy beschikt daarvoor over een ander voormalig wedstrijdjacht uit de Whitbread, de King's Legend. De twee uur op zee kosten vijftig gulden. Of de cursus navigeren met electronische zeekaarten, die wordt gegeven op het in de haven gelegen schip de Volendam.

Vaderlands familiejacht

Het meest in het oog vallende nieuwe zeiljacht van vaderlandse bodem voor een breder publiek is de Compromis 34C (van Class) van de Noordhollandse werf Zaadnoordijk.

Zaadnoordijk is zo'n werf die met de overheersende trend in de watersport is meegeëvolueerd. Aanvankelijk een werf die groot was in de bouw van open boten en (opvallend lelijke) kleinere kajuitzeiljachten. Tegenwoordig een werf die zich (ook) richt op de markt voor grotere, puur op het toeren gerichte zeiljachten. Zaadnoordijk presenteert in IJmuiden de jongste telg van die familiejachten en opnieuw is de optische gelijkenis met het oervoorbeeld van het luxueuze familiejacht, de uit Zweden afkomstige Hallberg Rassy, frappant.

Het populaire grotere jacht lijkt steeds meer een standaard-basisontwerp te krijgen. Een soort vijfdeurs-auto's onder de schepen. Ook de Compromis 34C voldoet aan dat profiel. Een jacht van minimaal ruim tien meter lengte met een hoog boven het water uittorenende middenkuip, die stahoogte in de salon en een ruime, tweepersoonsachterkajuit mogelijk maakt. De zeilcapaciteiten gaan uit van toeren (snelheid is ondergeschikt aan comfort), maar er blijven, qua trim- en zeilvoering, voldoende mogelijkheden over om onder het toeren ook echt te zeilen.

Toch blijft het schip, vergeleken met de Zweedse voorbeelden, een typisch Nederlands product, al was het maar dat Zaadnoordijk er niet voor terugdeinst het schip standaard te voorzien van antislip-materiaal op het dek in plaats van een in deze klasse zeer gewild teakdek. Ook het interieur is qua afwerking en stoffering van een andere orde dan de Hallberg of, om een ander Zweeds klasseschip te noemen, de Najad. Dat vertaalt zich overigens ook direct in de prijs van een Compromis. De 34C is voor heel wat meer mensen bereikbaar dan een vergelijkbaar Zweeds jacht. In standaarduitvoering kost het schip een kleine 280.000 gulden.