Kunstenaar Avdei gelooft in bijl en spot, niet in ikonen

Een Russische kunstenaar wordt vervolgd voor aanzetten tot godsdiensthaat; op een tentoonstelling in Moskou heeft hij door orthodoxen hoog vereerde ikonen bespot, vernield en besmeurd. Avdei Ter-Oganjan en zijn aanhang hielden vorige maand een 'artistieke happening', maar zij oogstten woedende reacties van kerk, media en publiek. De act bestond hierin dat ze een aantal goedkope ikonen van Christus en de Moeder Gods in het openbaar met bijlen bewerkten, de gezichten weghakten, er obscene woorden op kalkten en er iets op smeerden dat op uitwerpselen leek. Bezoekers werden uitgenodigd het voorbeeld van deze 'Jonge Atheïsten' te volgen.

Voor orthodoxe christenen zijn ikonen heilig of ze nu kostbaar zijn of niet. In de jaren twintig werden er in de antigodsdienstcampagnes duizenden verbrand; mensen riskeerden toen hun leven om een ikoon te redden.

Ter-Oganjan wilde het publiek schokken, zei hij, en schokken deed hij. Zelfs zijn vakbroeders hadden geen begrip. Een woordvoerder van de kerk spreekt van heiligschennis en vandalisme.

Zijn 'tentoonstelling' werd gesloten; Ter-Oganjan is het er niet mee eens: nergens schrijft de Russische wet volgens hem voor hoe er met ikonen moet worden omgegaan. Hijzelf gelooft dat iedereen onbeperkt het recht heeft zichzelf te uiten en anderen te choqueren en dat de kerk een overbodige, middeleeuwse instelling is. Hij gelooft verder dat hij ikonen moet vernietigen en de bijl moet vereren: “Ik draag er dagelijks offers aan op.”