Bengalees proces Rachman kan na 22 jaar beginnen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - In Bangladesj zijn aanklachten ingediend tegen 25 mensen in verband met de moord op sjeik Moejiboer Rachman, in 1975. Daarmee kan - na bijna 22 jaar - waarschijnlijk volgende maand het proces beginnen tegen de moordenaars van de Bengalese 'vader des vaderlands'.

Van de aangeklaagden zijn er tien gearresteerd. Zij worden maandag voorgeleid in het hoofdstedelijk paleis van justitie in Dhaka. De moord op Rachman vond plaats tijdens de coup in Bangladesj op 15 augustus 1975, vier jaar nadat het staatshoofd de afscheiding van Pakistan tot stand had gebracht.

De moordenaars van 'Bangabandhu' (vriend van Bengalen) Moejib werden nooit vervolgd omdat zij daarvoor werden gevrijwaard door Khandaker Achmed, die door de coupplegers tot president werd benoemd in '75. Zijn opvolger, generaal Zia, deed hetzelfde. En ook diens vrouw en leidster van de vorige regering, Begum Khaleda Zia, liet de moordenaars vrijuit gaan.

Het was sjeik Hasina, dochter van president Moejib, die vorig jaar augustus alles in gang zette voor een proces. Dat was twee maanden nadat zij Khaleda Zia had verslagen bij de algemene verkiezingen. Het nieuwe Bengalese parlement zette afgelopen november een streep door de amnestie voor de moordenaars van Moejiboer Rachman.

Sjeik Hasina, nu premier van Bangladesj, was met haar zus Rechana de enige die in '75 de slachtpartij overleefde omdat zij beiden in het buitenland waren. In totaal kwamen 32 mensen om bij de moord op Moejib, onder wie zijn vrouw en drie zoons. Als brein achter de coup wordt ex-kolonel Faroekoer Rachman genoemd.

Een probleem bij de rechtszaak is dat een aantal aangeklaagden in het buitenland zit. Zo kregen zes legerofficieren die betrokken waren bij de coup - de eerste van het Bengalese leger - een diplomatieke post in het buitenland. Slechts acht van de in totaal 21 beschuldigde ex-militairen zitten vast. De anderen bevinden zich in Libië, Engeland, Canada en Zimbabwe. Mede op grond van de aanklachten die nu zijn ingediend, wil de regering-Hasina hun uitlevering vragen. Een probleem is echter dat Bangladesh geen uitleveringsverdragen met andere landen heeft. Behalve de acht officieren is ook de voormalige minister van informatie van Moejiboer Rachman gearresteerd.

Aanvankelijk waren 28 mensen aangeklaagd. Maar drie namen zijn geschrapt, omdat de dragers ervan zijn overleden. Onder hen waren ex-president Achmed, vorig jaar gestorven aan een ziekte, en generaal Zia, die in '81 omkwam bij een muiterij. Niettemin dreigen met het noemen van de laatste twee als mede-beramers van de moord op Rachman de politieke tegenstellingen in Bangladesh weer fel op te laaien, verwachten Bengalese media.