Rapport: klimaat Europa veranderd door broeikas

Van onze wetenschapsredactie AMSTERDAM - Anno nu is Europa als gevolg van het broeikaseffect warmer en natter dan dertig jaar geleden. Zuid-Europa is echter droger geworden, terwijl het noorden van de Atlantische Oceaan juist een daling van temperatuur kent.

Dit staat in de 'Eerste Europese klimaatrapportage', die het KNMI en zeventien andere meteorologische instituten vandaag, op de Wereld meteorologische dag, presenteren. Het rapport biedt een overzicht van het Europese klimaat zoals dat er van 1981 tot 1990 uitzag.

Ook wordt een vergelijking gemaakt met het klimaat van 1951 tot 1980. Op de internationale klimaatconferentie in Berlijn eind deze maand zal het rapport eveneens worden aangeboden.

Ten opzichte van de periode '51-'80 steeg de gemiddelde temperatuur in Europa met een kwart tot een halve graad. Ook nam de hoeveelheid neerslag in Noord-Europa met ongeveer twintig procent toe. Verder was er meer bewolking, maar extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, stormen of zware neerslag werden niet significant vaker waargenomen.

Volgens prof. C. Schuurmans van het KNMI, die het opstellen van de onderzoeksgegevens coördineerde, is dit rapport niet bedoeld om uit te maken, of in het klimaat de sporen van het versterkte broeikaseffect te zien zijn.

De deelnemende instituten hebben het klimaat juist willen vastleggen op een moment dat het vermoedelijk wel de invloed ervan ondergaat, maar zich nog niet werkelijk onderscheidt van het 'natuurlijke klimaat' van Europa in de afgelopen eeuw.

Schuurman: “Het is op zichzelf al bijzonder dat dit is gelukt, meestal komt, zodra je probeert het klimaat van een gebied te karakteriseren, kritiek van de deskundigen uit dat land. Dan heb je het verkeerde station gekozen voor de neerslagmetingen of zoiets”, aldus de scheidend directeur wetenschappelijk onderzoek van het KNMI.

In de klimaatrapportage worden ondertussen wel de belangrijkste veranderingen gesignaleerd en vergeleken met in het verleden gemaakte klimaatverwachtingen. Uiteraard voorspelden de computermodellen als gevolg van de toegenomen hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer, een opwarming. Maar dat het bij Groenland de afgelopen decennia kouder zou worden, evenals in Griekenland en Turkije, voorspelden ze niet.

De positie van het versterkte broeikaseffect als een belangrijk politiek probleem, met een strikt genomen nog wat wankele wetenschappelijke basis, zou een stuk steviger worden, wanneer de computermodellen ook dergelijke uitzonderingen zouden produceren. Nu is deze gedetailleerde modellering van atmosfeer en oceanen nog te moeilijk.

Als uitvloeisel van de klimaatsveranderingen neemt het waterverbruik over de hele wereld toe. Volgens de in Genève gevestigde Wereld meteorologische organisatie gaat dit echter veel te snel. Gisteren, op de internationale dag van het water, uitte zij haar bezorgdheid over de zoetwatervoorraden in het jaar 2000.

In de Verenigde Staten, Japan en andere industrielanden ligt het waterverbruik per persoon tussen de 110 en 260 liter per dag. Voor Nederland ligt dit cijfer op 83 liter, een stijging van tien procent ten opzichte van 1984.