NS in nieuw bedrijf voor openbaar vervoer in Friesland

Van onze redactie economie HEERENVEEN - De Nederlandse Spoorwegen en streekvervoerder Veonn richten samen Noordned op, een nieuw openbaar-vervoerbedrijf voor het grootste deel van Friesland.

De joint-venture moet nieuwkomers in het openbaar vervoer - die kunnen vanaf de zomer van 1998 een exclusieve vervoervergunning verwerven - buiten de deur houden.

“Wij willen ook na 1998 de hoofdrol blijven spelen”, zei J. Huisinga, directeur van NS Reizigers, gisteren. Toen werd het startsein gegeven voor een onderzoek naar de nieuwe vorm van samenwerking in het noorden van het land. Nog dit voorjaar moeten de resultaten daarvan bekend zijn.

In Friesland exploiteert NS twee onrendabele spoorlijnen, te weten Leeuwarden - Stavoren en Leeuwarden- Harlingen, en de winstgevende lijn Leeuwarden - Groningen. Noordned moet de dienstregelingen van bus, trein en taxi beter op elkaar afstemmen. Maar ook de tarieven en de kaartsoorten van de samenwerkende vervoerbedrijven worden onder de loep genomen. Ze zullen in de toekomst waarschijnlijk in elkaar schuiven. Uiteindelijk moet Friesland een goedkoper openbaar-vervoersysteem hebben. Het moet bovendien zo goed gaan functioneren, dat meer mensen het willen gebruiken.

Onduidelijk is nog wat het samenwerkingsverband precies betekent voor het personeel. In eerste instantie vallen er geen ontslagen, zeggen NS en Veonn. Wel worden medewerkers overal inzetbaar. Op drukke tijden moet de machinist ook als buschauffeur dienst kunnen doen. En de conducteur moet zich er niet te goed voor voelen kaartjes in de bus te controleren. De vakbonden steunen de plannen van de twee vervoerders.

Noordned beslaat vooralsnog tweederde deel van Friesland. Zuid-Oost Friesland valt er buiten, evenals het Drenthse deel van Veonn. Wordt het samenwerkingsverband een succes, dan sluiten beide partijen uitbreiding van het gebied niet uit.

NS wil ook - samen met streekvervoerderders - nieuwe regionale vervoerbedrijven opzetten in de kop van Noord-Holland, Zeeland, de Achterhoek en Zuid-Limburg. De achtergrond van deze plannen is het voornemen van minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) om onrendabele openbaar-vervoerlijnen vanaf volgend jaar zomer aan te besteden. Het vervoerbedrijf dat het beste aanbod op tafel legt, krijgt een exclusieve vervoervergunning voor een aantal jaren. Reguliere vervoerders zoals de Nederlandse Spoorwegen en Veonn sluiten nu de rijen in een poging die vergunningen te bemachtigen en nieuwkomers buiten spel te zetten.