'Met hun brillen en mutsen lijken ze allemaal op elkaar'

Van een onzer verslaggeefsters LEEUWARDEN - Tot in de late avond zitten de treinen en bussen in Friesland zaterdag volgeladen met de supporters van de toerrijders. Met bemoedigende woorden en tassen vol energiedrankjes, bananen en boterhammen staan zij hun favoriet bij op de lange, vaak donkere tocht.

De intercom van station Leeuwarden roept 's morgens de net aangekomen reizigers op niet meer af te reizen naar Franeker of Harlingen, want de wedstrijdrijders zijn al onderweg naar Dokkum. De meesten komen echter helemaal niet voor de wedstrijdrijders; zij gaan per trein op zoek naar hun eigen rijder.

De supporters, die met het openbaar vervoer hun eigen Elfstedentocht rijden, zijn op het ijs herkenbaar aan de mobiele telefoon en button. De telefoon is nodig om contact te houden met de rijder, de button voor het reizen met de overvolle treinen en bussen.

Een groepje van vijf man uit Leiden volgt hun collega. 's Morgens vroeg reisden zij per auto af naar Friesland en speldden toen de button op. “Dat doen we dus nooit meer. In Stavoren was een trein zo vol, dat we een half uur op de volgende moesten wachten.”

De hele dag hebben ze contact gehouden met hun collega via hun mobiele telefoon, maar in Franeker is de batterij leeg en hebben zij geen houvast meer. “En hier is natuurlijk nergens een stopcontact te zien.”

Een van de vijf heeft de collega in Franeker langs zien komen, maar de anderen geloven haar niet en willen naar huis. “Ik heb het zo koud. Je gaat het ijs op, omdat je de rijders dan het beste ziet. Maar je krijgt dan ook steenkoude voeten.”

Veel toeschouwers missen een mobiele telefoon en moeten het doen met het tijdschema dat de toerrijder heeft neergekrabbeld. Soms turen ze uren naar voorbijkomende schaatsers, in de hoop hun rijder te herkennen. “Met hun sneeuwbrillen en mutsen op lijken ze allemaal op elkaar”, verzucht een vrouw. Een paar minuten later brengt zij met een schreeuw haar man tot staan. Na een babbeltje, een foto en wat eten gaat de toerrijder door. Veel supporters brengen, voordat ook zij doorreizen, de thuisblijvers op de hoogte van de verrichtingen van hun held.

Paula uit Rotterdam volgt samen met haar zus haar man Martin. “In Stavoren moesten we een uur wachten op de trein. Gelukkig konden we toen met een Duitser meerijden naar Bolsward. Dat was niet veel beter, want we kwamen in een file terecht.”

In Bolsward wachten de twee zussen lang, maar zien Martin niet langskomen. In Franeker blijkt dat ze vijf minuten te laat op het ijs stonden. “Eigenlijk heb je niet eens de tijd te genieten van de sfeer op het ijs, want je staat alleen maar te kijken of hij er al aan komt.”

Mascotte Donald Duck, met spandoek in de hand, reist de hele dag mee. Op de ene kant van het spandoek staat 'Zet hem op Martin' en op de andere 'Je bent een kanjer Martin'. “Die kant krijgt hij pas te zien als hij Leeuwarden haalt,” zegt Paula in de bus naar de finish. “In 1986 stapte hij in Franeker uit, nu zag hij er nog fris uit. Ik denk wel dat hij het haalt.”