VOOR NIKS

Het winkelwagentje blijft onze aandacht bepalen. Naar aanleiding van de onlangs verschenen gruttersbul waarin men zijn zorgen uitsprak over de ontvreemding ervan, vroeg Ruud Verdonck zich op deze plek af tot waar het wagentje nog service is en waar de ontvreemding precies begint.

Ik heb er dagen over nagedacht en hier is de oplossing. Mij lijkt in dezen een mooie taak weggelegd voor de dakloze, waarover tegenwoordig een beetje supermarkt beschikt. Die moet weten op welke afstand van het bedrijf de overtreding inzet. Vanuit zijn positie kan hij het spoor volgen, het karretje confisceren, het zich erin bevindende onderpand verbeurd verklaren en het voertuigje vervolgens terugbrengen om zelf als beloning de gulden te incasseren. Kost de kruidenier geen cent.

Nog beter is het om het karretje zelf onaantrekkelijker te maken. Nu reeds zijn er karretjes met scheve wieltjes die zelfs op de gladgeboende supermarktvloer de meest onaangename pirouttes maken of slechts met man en macht voortgeduwd kunnen worden. Stel je voor dat je ermee de straat op moet. Conclusie: breidt het aantal rotkarretjes uit.

Nog effectiever is het om ze te groot te maken. In de VS bijvoorbeeld hebben winkelwagentjes zo'n schrikwekkende omvang dat je er wel twee keer over nadenkt alvorens ermee vandoor te gaan. Er hoeft dan ook geen onderpand voor betaald te worden betaald. Het soort lorries dat Ikea je meegeeft om je zithoek-in-wording op te laden, heeft ook een zeer ontmoedigende uitwerking op de potentiële 'lener.' Hoor je Ikea ooit klagen over grootscheepse diefstal?

Het beste is natuurlijk om het contraproductieve onderpand van een gulden af te schaffen. Een karretje waarvoor men niets betaalt lijkt veel meer van de zaak dan een karretje waarvoor men in de buidel moet tasten. Wij zijn een volk dat graag geld in een gleuf steekt, maar er ook iets blijvends voor terugverwacht. De automatiek heeft ons geconditioneerd. Verder heeft onze niks-voor-niks-geest, die ons de geschiedenis heeft doorgeholpen, ons ook bijgebracht dat gratis dingen niet bestaan. Een vervoermiddel waar géén geld in hoeft kán niet van ons zijn of worden. Heus, let op mijn woorden, de statistieken zullen me gelijk geven: voor het onderpand werd ingevoerd, werd er minder ontvreemd.

Twee Hollandse wijsheden: we zitten graag voor een dubbeltje op de eerste rang maar weten ook: voor niks gaat de zon op.