De Republikeinen aan de macht

Staan de Verenigde Staten, nu de Republikeinen de dienst uitmaken in beide huizen van het Amerikaanse Congres, voor 'revolutionaire' veranderingen? De Republikeinen, en vooral hun leider in het Huis van Afgevaardigden, Newt Gingrich, die tevens de voorzitter van het huis is, wekken wel die indruk. Hoogdravende termen van Gingrich bij zijn eerste optreden als Speaker zoals “een historische dag voor Amerika” en “het honderdenvierde Congres zal het daadkrachtigste zijn sinds het Congres van 1933” liegen er inderdaad niet om, maar hebben natuurlijk ook te maken met de omstandigheid dat het veertig jaar heeft geduurd voordat de Republikeinen in beide huizen een meerderheid behaalden.

Maar of de Republikeinen er in zullen slagen hun 'Contract met Amerika', dat wetsvoorstellen behelst voor belastingverlaging, bezuiniging op sociale programma's, verhoging van de defensieuitgaven en het verplicht stellen van een evenwichtige begroting, zó ongeschonden door het Congres te loodsen, dat er inderdaad sprake is van een 'revolutie', is een vraag die niet eerder dan over een maand te beantwoorden is.

Zeker, de Republikeinse inzet is hoog, maar zeer waarschijnlijk zit daar het nodige wisselgeld om onwillige afgevaardigden (zowel Democraten als Republikeinen) over de streep te trekken al in. Hetgeen inhoudt dat van verschillende wetsvoorstellen de scherpe kantjes nog afgehaald kunnen worden en er compromissen gesloten kunnen worden. Vooralsnog zullen de Republikeinen bijvoorbeeld een forse belastingverlaging toch moeten zien te rijmen met een stevige verhoging van de defensieuitgaven, zonder dat de begroting teveel uit evenwicht raakt.

Waar nog bijkomt dat de Amerikaanse president Bill Clinton enerzijds door het Congres voorgestelde wetgeving met een veto kan blokkeren dan wel vertragen en anderzijds nu ook weer niet verplicht is slechts wetsvoorstellen vanuit dat Congres af te wachten. Hij kan zelf het initiatief nemen tot wetgeving en een door Republikeinen gedomineerd Congres dat dan alleen maar 'nee' zegt, moet oppassen voor het verwijt het besturen van het land onmogelijk te maken.

Maar al of niet revolutionair, de meeste veranderingen die Amerika te wachten staan, zullen toch veranderingen zijn die het land in een meer conservatieve richting dwingen. En enige vrees is zeker op zijn plaats, dat dat de tegenstellingen in de Amerikaanse samenleving zal verdiepen en de kloof tussen rijk en arm zal vergroten.