Verslagenheid bij openbaar ministerie na debat Docters van Leeuwen

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De meerderheid van de Tweede Kamer accepteert het optreden van minister Sorgdrager in de gezagscrisis met de top van het openbaar ministerie, en stemt in met het ontslag van procureur-generaal Docters van Leeuwen.

CDA en SP willen een nader onderzoek, maar de rest van de Tweede Kamer ziet niet in hoe dat de vertrouwensbreuk zou kunnen herstellen tussen minister Sorgdrager en de inmiddels ontslagen voorzitter van het college van procureurs-generaal.

Docters, die had gepleit voor zo'n onderzoek, vraagt zich in een reactie op het debat af 'waarop Kamer en regering zich baseren'. “Dat is een ernstige vraag, die ver uitstijgt boven de vraag of ik wel of niet gelijk heb”, zegt hij.

Binnen het openbaar ministerie heerst na het Kamerdebat grote verslagenheid. “In het OM leven gevoelens van sterke persoonlijke verbondenheid met Docters van Leeuwen. In het algemeen is binnen de organisatie sprake van grote verslagenheid”, aldus een verklaring. Het college van procureurs-generaal roept alle medewerkers op in het belang van het OM en de rechtshandhaving 'loyaal en waardig zijn plicht te blijven doen'.

Anders dan in het vorige debat over deze kwestie, eind januari, stelden de coalitiepartijen PvdA en VVD zich gisteren in het overleg met Sorgdrager over het ontslag van Docters van Leeuwen, zuinigjes op. Alleen Sorgdragers eigen partij, D66, staat nog voluit achter de minister.

PvdA-woordvoerster Kalsbeek verweet Sorgdrager dat ze zich niet erg communicatief heeft opgesteld. Ze noemde het vreemd dat ze na de escalatie geen gesprek over te nemen maatregelen heeft gehad met Docters van Leeuwen. Voor Sorgdrager was evenwel die bewuste donderdagavond al duidelijk, dat de voorzitter van het college van procureurs-generaal een grens had overschreden, door te stellen dat kritiek op het gedrag van een van de leden (Steenhuis) het gezag van het hele college in de waagschaal legde. Sorgdrager noemde dat een vorm van chantage.

Docters wijst dat verwijt van de hand. “Ik heb naar beste weten geadviseerd. Blijkbaar is er nu een grens tussen welgevallige en onwelgevallige adviezen. Ik werk nu 30 jaar bij de overheid, maar dit is de eerste keer dat ik zoiets tegenkom. Hoe kan een adviseur de minister chanteren?”

- Vervolg en meer nieuws op pagina 4 - Zie ook het commentaar

'Nooit aan gouden handdruk gedacht' VERVOLG VAN PAGINA 1

De opstelling van Docters was voor Sorgdrager niettemin aanleiding zich in het weekeinde van 24 en 25 januari te beraden. Ze stelde vast dat ze niet verder kon met de magistraat. Toch stelde ze vervolgens in een brief aan de Tweede Kamer dat ze nog geen definitief besluit had genomen over te treffen maatregelen tegen de voorzitter.

PvdA'ster Kalsbeek nam haar dat kwalijk, omdat ze kennelijk toch al op het ontslag aanstuurde. Kalsbeek legde zich evenwel neer bij de mededeling van Sorgdrager, dat een besluit pas definitief is als er een handtekening onder staat - en zover was het nog niet.

Ook het CDA had de indruk onjuist te zijn geïnformeerd. Sorgdrager had geschreven dat ze met Docters van Leeuwen niet communiceerde over een financiële afwikkeling van de zaak. En dat terwijl ze in discussie was over een artikel uit het ambtenarenreglement, sneerde CDA'er Van de Camp, 'dat iedereen kent als het gouden-handdruk-artikel'.

Aan een gouden handdruk heeft Sorgdrager naar eigen zeggen nooit gedacht. Ze hield vol dat ze ook op dit punt de Kamer voldoende ingelicht heeft. Ze had Docters van Leeuwen gevraagd vrijwillig zijn ontslag in te dienen, waar hij niet op in wilde gaan. Had hij dat wel gedaan, dan was er vervolgens gesproken over geld. “Dat is volkomen logisch”, aldus Sorgdrager.

Ook de VVD nam genoegen met de uitleg van Sorgdrager, maar woordvoerder Korthals onthield zich van een expliciet oordeel. Korthals zei dat de rechter, bij wie Docters zijn ontslag aanvecht, maar moet bepalen welke lezing van de feiten de juste is, die van de minister of die van haar ambtenaar.