De Boer: Milieu gaat boven alles

Van onze parlementsredactie AMSTERDAM - “Wat mij betreft is het een kwestie van normen en waarden. Wat je gebruikt, moet je ook weer aanvullen.” Margreeth de Boer, minister van VROM voor de PvdA, zegt het stellig. Als het aan haar ligt, zal een nieuw kabinet de winsten die voortkomen uit iedere extra procent economische groei met een half miljard afromen, voor het geld aan andere dingen mag worden besteed.

Milieu moet boven lastenverlichting, financieringstekort, zorg en onderwijs gaan, anders doet De Boer in de volgende periode niet mee. De minister liet al eerder weten dat zij slechts tekent voor een nieuwe periode op VROM, als er een echt groen regeerakkoord ligt. Ze heeft geen zin meer over alles te moeten bakkeleien, steeds de belangen van het milieu “achter de poorten van de hel te moeten wegslepen”.

Die eis maakt zij nu concreter. Economie en milieu kunnen best samengaan, maar dan moet de schade aan het milieu die de economische groei veroorzaakt, wel meteen uit de opbrengsten van de groei worden vergoed.

“Ik vind zorg, onderwijs, lastenverlichting en het financieringstekort ook belangrijk. Maar het is een bekend verhaal: een procent economische groei heeft een procent meer kooldioxide-uitstoot tot gevolg. Het kost geld om die luchtvervuiling, maar trouwens ook het extra afval, het grondstoffengebruik en de waterverontreiniging, teniet te doen. Volgens onderzoek hebben we het dan over vijfhonderd miljoen gulden per procent groei. Dat geld moet dus bovenop het budget komen dat nodig is om de schade uit het verleden weg te werken.”

Plicht

Het kabinet trekt nu ook geld uit voor compensatie van de milieuschade - met name voor de aanpak van CO2 - maar dat moet keer op keer in de ministerraad worden bevochten. Een afspraak in het regeerakkoord die dergelijke miljarden meteen zeker stelt, zou de positie van de milieuminister aanzienlijk vergemakkelijken. “We moeten niet elk jaar opnieuw zeggen: we doen wat we kunnen. Het is je plicht om éérst de negatieve gevolgen van de groei te compenseren. Daarbij moet milieu dus voorrang krijgen.

Zo lang je blijft zeggen dat het een nevenschikkend belang is, blijf je als milieuminister altijd in de rol van 'moeten zeuren'. Het is nog te veel: 'Natuurlijk Margreeth, als we geld over hebben moet het naar milieu'. Maar het moet eerst. Ik wil niet meer altijd die rol van spelbreker.''

Op papier is de gedachte dat de kosten van het milieu in de prijs van een product moet worden doorberekend, ruim aanvaard. Maar men realiseert zich onvoldoende, ook in de PvdA, wat dat concreet betekent, vindt De Boer. “Ook in ons verkiezingsprogramma staat dat de kosten moeten worden doorberekend. Maar wat ik nu zeg is de werkelijke consequentie van dat standpunt. Een vaste afspraak, net als voor ontwikkelingssamenwerking. Misschien dat dit ons eindelijk eens uit die verlammende discussie van economie versus milieu haalt. Het besef moet doordringen dat het heel normaal is dat je aanvult wat je opmaakt. Gewoon een kwestie van opvoeding, daar zou iedereen het mee eens moeten zijn.”