Afval wordt zaak van bedrijfsleven

Van onze correspondent MAASTRICHT - Alles wijst erop dat er in Europa een afvaleconomie ontstaat die wordt bestierd door grote particuliere ondernemingen. Zeker bij huishoudelijk en niet-chemisch bedrijfsafval komen overheden er straks nog amper aan te pas. Deskundigen schatten dat het over een jaar of tien al zover zal zijn.

Dat bleek gisteren op het congres 'Heeft afval nog toekomst' in Maastricht, waar overheid en bedrijfsleven filosofeerden over de ontwikkelingen op het gebied van afvalverwerking. Prof. mr. M. Cohen, rector van de Universiteit Maastricht en voorzitter van de advies-werkgroep 'Markt en Overheid', betoogde dat de overheid geen afvaltaken moet uitvoeren, die het bedrijfsleven ook kan doen. Niet alleen om de doelmatigheid, maar ook tegen belangenverstrengeling. Immers: de overheid met een eigen reinigingsdienst beslist ook over de vergunning aan een concurrerende particulier. Hij zondert de eindverwerking van afval uit. Verbrandingsinstallaties zijn zo duur, dat hier een publieke taak overblijft.

Dr. P. Winsemius, oud-minister van VROM en voorzitter van de Vereniging Natuurmonumenten, ziet op termijn voor de overheid slechts een controlerende rol. Wel moeten dan zodanig deugdelijke contracten worden afgesloten dat bedrijven niet alleen de lucratieve, maar ook mindere krenten uit de pap meenemen. Voor chemisch afval acht Winsemius het nog 'bloedlink' Europees te gaan werken: het niveau van het afvalbeleid in de verschillende staten is te wisselend. Zuidelijke landen, zoals Italië, waar een regionaal beleid geldt en piepkleine stortplaatsjes in gebruik zijn, wijken sterk af.

Het huishoudelijk en niet-chemisch bedrijfsafval is straks in de EU een exclusieve zaak van het bedrijfsleven, voorspelde gisteren deskundigen. Wel zullen zich hoog gekwalificeerde bedrijven op de markt moeten bevinden en is kartelvorming, laat staan monopolisme, uit den boze. Winsemius heeft daar wel vertrouwen in. Nu vormt zich een markt met fatsoenlijke alternatieven ('anders dan van het kaliber Jacobse en Van Es'), die snel groeit en waarop grote internationale professionele bedrijven opereren. “Wil het Nederlandse bedrijfsleven daarin participeren, dan zal de Nederlandse overheid de koudwatervrees voor open grenzen moeten laten varen en een meer liberaal afvalbeleid moeten toestaan”, aldus Winsemius.