Mishandeling (1)

“Soms verbaast het mij dat er geen opstand uitbreekt onder leraren”, schrijft Tonnie Luiken. Luiken (41) is bijstandsleraar. Hij hoort tot verschillende minderheidsgroepen: hij is werkloos, heeft geen wachtgeld, is nahosser, man, en woont in Amsterdam. Over die opeenstapeling van rampzaligheden schreef hij een zwartboek: 'De mishandeling van leraren'.

Luiken ging in de jaren tachtig Nederlands studeren omdat er in het onderwijs behoefte zou zijn aan Neerlandici. In 1989 studeerde hij af. Sindsdien heeft hij tweemaal drie maanden als leraar gewerkt - als invaller. Sinds 1993 genieten werkloze docenten met een wachtgelduitkering de voorkeur. Gevolg: het arbeidsbureau helpt mensen als Luiken niet meer.

Bovendien heeft Luiken de naam lastig te zijn. In “een geheim maar uitgelekt rapport” van het arbeidsbureau staat volgens hem als gedragscode: afpoeieren!

Mishandeling (2)

De gang naar de Ombudsman hielp ook niet veel. “Ik deed mijn beklag bij het Punt Personeel Onderwijs over de voorkeursbehandeling voor vrouwen. Dat maakte er van dat ik 'problemen met vrouwen' zou hebben.”

Luiken voelt zich niet alleen gediscrimineerd bij het zoeken van een baan als leraar Nederlands, het arbeidsbureau werkt hem ook tegen wanneer hij zich wil laten omscholen. Meedoen aan een onderwijsproject? Nee. Cursus computerkunde? Nee. Een beroep op de onderwijsbond ABOP hielp ook al niets. “Van bijstandsleraren kunnen zij hun zakken niet vullen.”

Een plan om dan maar een school te stichten waar bijstandsleraren onbetaald Nederlands geven aan buitenlanders liep eveneens spaak. Kaartjescontroleur op de tram dan, in de banenpool? “Ik gokte erop, maar werd onmiddellijk afgewezen.”

Luiken suggereert dat hij allerminst een extreme pechvogel is. “Voor zover ik weet is slechts één van mijn achttien ex-medestudenten in het onderwijs terechtgekomen, en wel via vriendjespolitiek. De rest doet nog steeds zijn oude beroep of is werkloos. Allen, op eéé na, hebben zij voor niets gestudeerd. Al die tijd, al dat geld, al die jaren zijn weggegooid. Ook hun toekomst is weggegooid.”