Meer gemeenten zetten asielzoeker niet uit huis

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De Tweede Kamer wil van staatssecretaris Schmitz (PvdA) weten wat zij gaat doen met de weigering van de gemeente Apeldoorn om uitgeprocedeerde asielzoekers uit een opvangwoning op straat te zetten. Ook andere steden blijken het beleid van de staatssecretaris van justitie op dit punt niet uit te voeren.

De fracties in de Tweede Kamer keuren de weigering van Apeldoorn af. Maar begrip voor haar drijfveren ontmoet de Gelderse gemeente wel. “Ik kan me de frustratie van Apeldoorn wel voorstellen”, aldus het VVD-Kamerlid Rijpstra. “De vraag is: is het beleid wel uitvoerbaar?” Zijn CDA-collega Verhagen meent: “De gemeente legt met haar actie de vinger op de zere plek. De staatssecretaris neemt haar verantwoordelijkheid niet bij wat het sluitstuk van het vreemdelingenbeleid moet zijn: een uitzettingsbeleid.” En ook D66-woordvoerder Dittrich noemt het terecht dat Apeldoorn aan de bel trekt, 'al gaat de Alleingang van Apeldoorn te ver'.

Gisteren bleek echter dat de gemeente Apeldoorn bepaald niet alleen staat in haar weigering. Ook steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Dordrecht en Assen blijken de lijn te hebben gekozen dat uitgeprocedeerde asielzoekers niet op straat worden gezet en dat hun uitkering niet wordt ingetrokken. De gemeenten noemen het beleid onuitvoerbaar en inhumaan en menen dat het mensen in de illegaliteit drijft.

De Apeldoornse wethouder Ober gisteren in Trouw: “Dan moeten wij naar de rechter om ze het huis uit te krijgen, dienen we hun leefgeld in te trekken en staan we toe dat ze de illegaliteit ingaan. Dat vinden we inhumaan.” Volgens een woordvoerder van Dordrecht gaat die gemeente pas over tot uithuiszetting van uitgeprocedeerde asielzoekers, als Justitie er ook voor zorgt dat ze naar het land van herkomst terugkeren. “Maar dat is niet zo”, aldus de woordvoerder.

Amsterdam zet uitgeprocedeerde asielzoekers niet uit hun woning en laat hun uitkering onverlet. De gemeente noemt uitzetting een zaak van Justitie. Ook Rotterdam is zeer terughoudend met het op straat zetten van deze groep. Daarbij spelen humane maar ook praktische redenen een belangrijke rol. Een woordvoerder: “Het gaat soms om gezinnen met kleine kinderen.”

De gemeente Den Haag heeft ook grote moeite met het uitvoeren van de omstreden nieuwe regelgeving. “Het Rijk schuift zijn probleem naar de gemeenten af”, meent een woordvoerster. “Formeel voeren we de wet wel uit. Maar het individueel toetsen is onbegonnen werk. Daarom heeft er in praktijk nog geen enkele uitzetting in Den Haag plaatsgehad.”

De asielzoekers om wie het gaat, vallen onder de zogenoemde Rijks opvangregeling asielzoekers (Roa). Bij gebrek aan asielzoekerscentra vroeg het Rijk begin jaren '90 aan gemeenten om woningen beschikbaar te stellen. Nu er weer voldoende opvangcapaciteit is, wil de rijksoverheid de Roa-regeling stap voor stap afbreken. Bij de afschaffing ervan is echter geen rekening gehouden met de asielzoekers, die definitief te horen hebben gekregen dat ze niet in Nederland mogen blijven, maar die om wat voor reden dan ook nog niet kunnen worden uitgezet. Over het hele land gezien gaat het om ongeveer 8 000 mensen die dit jaar hun woning moeten verlaten, aldus de VNG.