Hof verwerpt pardon voor Mbeki en ministers

KAAPSTAD (Reuters, ANP) - Het Hooggerechtshof van Zuid-Afrika heeft gisteren een algehele amnestie voor de top van het regerende ANC van de hand gewezen. Het vonnis treft onder andere vice-president Thabo Mbeki, de beoogde opvolger van president Nelson Mandela, en vijf ministers.

Mbeki en nog 36 prominente ANC-leden zouden zich schuldig hebben gemaakt aan niet nader genoemde schendingen van de mensenrechten in de strijd tegen het apartheidsbewind. Het amnestie-comité van de Waarheidscommissie, die onderzoek doet naar misdaden ten tijde van de apartheid, had hen in november vorig jaar ontslagen van verdere rechtsvervolging.

Op het besluit van het comité kwam veel kritiek, omdat er geen hoorzitting was geweest. Evenmin werd onthuld wat de ANC'ers hadden misdaan. De oppositie - de National Party (NP) - beschuldigde de Waarheidscommissie ervan bevooroordeeld te zijn geweest bij het verlenen van de amnestie.

De commissie onder leiding van aartsbisschop Desmond Tutu besloot in januari het besluit van het eigen amnestie-comité aan te vechten. De uitspraak van het Hof was nodig omdat het comité krachtens de wet een volkomen autonome positie binnen de commissie inneemt.

Maar de Nasionale Partij was net even eerder bij de hoogste Zuid-Afrikaanse rechter. De oppositie beschuldigde Tutu's club ervan al te lang te dralen over de zaak. Zo werden er twee beroepsprocedures aangespannen: een van de NP, en een van de Waarheidscommissie.

Beide partijen eisten gisteren het vonnis als hun overwinning op. Tutu verklaarde dat zijn commissie “nu kan doen, wat zij steeds heeft willen doen”. En de NP vond dat was aangetoond hoe bevooroordeeld de commisie is. De oppositiepartij trok haar beroep bij het Hooggerechtshof gistermiddag schielijk terug waardoor Tutu's commissie werd veroordeeld het merendeel van de kosten te betalen.

Aanvankelijk verzette het ANC zich tegen intrekking van de amnestie. Vorige week gaf het zijn verzet op, waardoor de procedure voor het Hooggerechtshof in een stroomversnelling kwam. Volgens Tutu kunnen de 37 betrokken ANC'ers nu gevraagd worden te verschijnen op een openbare hoorzitting van het amnestie-comité.