Zweden spelen niet meer vanzelfsprekend de eerste viool

CHARLEROI - Trinko Keen las donderdag-ochtend op Teletekst dat hij door de afmelding van Peter Karlsson mocht meedoen aan het Top Twaalf-toernooi in Charleroi. Gisteren maakte hij het nieuws zelf en opnieuw ging dat ten koste van een Zweed: in de eerste ronde won Keen verrassend van Jan-Ove Waldner, ex-wereldkampioen, Olympisch kampioen en zesvoudig Top Twaalf-winnaar.

Met de zege op Waldner (21-12, 21-15, 19-21, 23-21) spoelde Keen de kater weg die hij vorige maand in Manchester kreeg na het tragisch verlopen Olympisch kwalificatie-toernooi. Want zijn winst was geen toevalstreffer. Keen toonde ondubbelzinnig aan dat hij thuishoort in de top van het Europese tafeltennis. Het scheelde weinig of hij had Waldner er met 3-0 afgeslagen. In de derde game leidde de Randwijker met 19-13, maar vanaf die stand maakte de Scandinaviër acht punten op rij. De doorgaans onverstoorbare Waldner dacht het lek boven te hebben. Hij had het mis. In de vierde game sloeg Keen toe op het tweede matchpoint en daarmee loste hij als Top Twaalf-debutant een verrassend startschot.

“Waldner heeft problemen met mijn spel”, wist Keen, “en hij slaagde er niet in die op te lossen.” En dat is opmerkelijk, want een Waldner in topvorm weet zich in tien van de tien gevallen uit iedere penibele situatie te redden. Gisteren dus niet. “Tegen zijn spel komen mijn sterke punten goed uit”, legde Keen uit. “Hij kan tegen mij niet op de automatische piloot spelen. Het is ook van belang dat je hem onder druk probeert te zetten. Dat doet Saive (de Belgische nummer een van Europa - red.) altijd. Dan is ook Waldner kwetsbaar. Ook iemand als Waldner kan niet meer afwachten, dan gaat hij eraf.”

Voor Keen was driemaal scheepsrecht. Twee jaar geleden verloor hij in Trier met 21-18 in de vijfde game en eind vorig jaar ging hij in Stockholm met 21-19 in de vijfde game ten onder. In de Zweedse hoofdstad deed Keen al van zich spreken door zeges op Von Scheele, Creanga, Primorac en Lindh, maar de overwinning van gisteren op de 30-jarige Waldner smaakte zoeter. “Hiermee bewijs je dat je van de echte toppers kunt winnen.” Na de opzienbarende opening ging Keen boordevol vertrouwen in de slag met Jörg Rosskopf, achter Waldner de nummer drie van Europa. Ook van de Duitser had Keen nooit eerder gewonnen, maar daar kon hij geen verandering brengen.

Na de gewonnen eerste game (16-21) sloop er vermoeidheid in het spel van Keen en daar profiteerde Rosskopf professioneel van. De speler van Borussia Dortmund won de drie volgende games (21-16, 21-18 en 21-9), waardoor Keen weer met beide benen op de grond kwam. “Ik had niet meer het vermogen om er iets extra's bij te leggen”, zei Keen, die vandaag ten koste van Primorac, Chila en Yang Min moet proberen de halve finale te halen. “Ik zit er bij en op een Top Twaalf is alles mogelijk. Bij het Olympisch kwalificatie-toernooi won ik de eerste drie partijen, maar eindigde ik niet bij de bovenste twee.”

Voor Sören Ahlén, de Zweedse bondscoach, kwam de zege van Keen op Waldner niet als een grote verrassing. Hij meende dat de zesvoudig Top Twaalf-winnaar onder zijn niveau had gespeeld. Met name de timing en het voetenwerk van zijn pupil waren onder de maat. “Na de partij in Stockholm wisten we dat het moeilijk zou worden tegen Keen”, zei Ahlén, die verbaasd was dat de Nederlander vorige maand in Manchester de Olympische kwalicatie niet had gerealiseerd. “Hij heeft meermalen laten zien dat hij in potentie een Europese topper is. Vooral zijn service is goed. Als je die niet goed ontvangt, is het punt voor hem.” Waldner, die later op de avond wel won van Primorac, was niet tevreden over zijn partij tegen Keen. “Alleen door mijn service maakte ik nog een paar punten. Verder was het gewoon erg slecht.”

Na de afmeldingen van Karlsson en Persson, de nummers zeven en acht van Europa, vormde de nederlaag van Waldner tegen Keen de derde tegenvaller voor de Zweden. Voor Ahlén is het duidelijk dat het eens zo oppermachtige land in de toekomst niet meer vanzelfsprekend de eerste viool zal spelen. “De toppers uit Zweden spelen een jaar of vijftien in de Europese top”, aldus de bondscoach. “Zij hebben nog hetzelfde niveau, maar de rest is beter gaan spelen. Er zijn geen gemakkelijke partijen meer, ook niet voor de Zweden. Als je op een Top Twaalf iets onder je normale niveau blijft, ben je tegen iedereen kansloos. De onderlinge verschillen zijn enorm klein.”

Ook de Zweedse afvaardiging bij de vrouwen was door de afzegging van Marie Svensson gehalveerd. De kampioen van Europa zit met haar voet in het gips en het is nog onzeker of zij in april in Bratislava haar Europese titel kan verdedigen. En dus staat Asa Svensson (geen familie) er in Charleroi alleen voor. Dat weerhield haar er niet van om in de openingspartij Ni Xialian te verslaan. Een meevaller ook voor Bettine Vriesekoop, die de voor Luxemburg spelende Chinese als een van de grote concurrenten voor de Top Twaalf-titel beschouwt. Svensson werd op een speciale manier voor haar diensten bedankt. In de tweede partij van de dag werd zij resoluut door Vriesekoop aan de kant gezet: 14-21, 22-20, 21-15, 21-16.

Door die zege sprong de teller naar twee, want eerder op de dag bleef Vriesekoop in de wedstrijd tegen de Russin Elena Timina aan de goede kant van de score: 17-21, 13-21, 21-12, 21-12, 21-11. In het duel tegen haar bevriende clubgenote van De Treffers moest zij echter van ver komen. “Ik had een film in mijn hoofd, maar die bleek niet te kloppen”, meldde Vriesekoop na de moeizaam bevochten winst op Timina, die in de eerste twee games een hoog aantal 'sorry-ballen' sloeg. “Ik had geen balgevoel, de ballen kwamen niet zo hoog op en ik kreeg er geen topspin in.” Vriesekoop vond het wel een compliment waard dat zij een 2-0 achterstand wist weg te werken.

Die inspanning en de winst op Svensson bezorgden Vriesekoop een goede basis voor vandaag, als de overige drie partijen uit groep B (tegen Toth, Schöpp en Ni Xialian) op de rol staan. Hoewel, hoe vaak is in het verleden al niet gebleken dat een ongeslagen status op de openingsdag geen garanties biedt. In Kopenhagen en Dijon begon Vriesekoop ook zonder nederlaag aan de tweede dag, maar bleef de halve finales toch buiten bereik. Want een Top Twaalf blijft een loterij. “De laatste jaren is het steeds in mijn nadeel uitgepakt”, wist zij zich te herinneren. “Ik moet nu gewoon alles winnen.” Volgens haar coach Jan Vlieg behoort dat tot de mogelijkheden, mits zij “iets speelser en creatiever gaat spelen.”