Drukte op het Net (I)

De groei van het Internet stagneert, wisten ze in de Verenigde Staten een paar maanden geleden te melden. Helemaal niet waar, zeggen 'ze' nu in Nederland. En ook uit de VS komen er weer berichten dat het gebruik via telefoonlijnen zo explosief groeit, dat een normaal gesprek daar steeds problematischer wordt.

Van Internet-moeheid is in Nederland geen sprake, meldt het onderzoeksbureau Trendbox naar aanleiding van berichten deze zomer dat de groei er uit zo zijn. Er kan best sprake zijn geweest van verminderde activiteit in de zomer, zegt woordvoerder Fred Schipper van Trendbox, “maar dat hebben we toen niet onderzocht. Het leek ons voor een helder beeld verstandiger om even te wachten tot iedereen terug was van Ibiza.”

In vergelijking met het vorige onderzoek, vlak voor de zomer, is het aantal Nederlanders dat wekelijks gebruik maakt van het Internet met 200 000 gegroeid tot 700 000. Begin vorig jaar waren er amper 100 000 frequente gebruikers. Als die groei zich voortzet, aldus het onderzoeksbureau, zal de doelstelling van minister Wijers (een miljoen regelmatige netsurfers in 1997) gemakkelijk worden gehaald. Die voorspelling van Wijers werd eerder nog afgedaan als wat al te utopisch.

Trendbox ondervroeg elfduizend mensen. Daaruit bleek dat nu zeventig procent van alle Nederlanders boven de zestien weet wat het Internet is. Ruim anderhalf miljoen mensen zegt er wel eens gebruik van te hebben gemaakt. Wel is het zo dat de groei onder de particulieren sterker is dan bij de bedrijven; ongeveer veertig procent van het gebruik is 'primair zakelijk'. Dat laatste cijfer moet dan ook nog met een flinke korrel zout genomen worden, bleek vorige week. Toen onthulde Nederlands populairste zoekmachine op het net, Ilse, dat er vanuit bedrijven veel gesurfd wordt voor privédoeleinden.

Drukte op het Net (II)

De conclusie dat de belangstelling in de Verenigde Staten voor communicatie via computers op haar retour is - en dat het hele Internetgebeuren misschien wel een verschijnsel is van voorbijgaande aard - lijkt niet echt vol te houden. Amerikaanse telefoonmaatschappijen luidden deze week de noodklok over de onbeheersbare groei van meer dan veertig procent per jaar. Zij meten alleen het gebruik via de telefoonlijnen, de onstuimige groei via andere middelen (kabel-tv, directe lijnen en dergelijke) is buiten beschouwing gelaten.

Het zorgelijke aan deze ontwikkeling zit in de overbelasting van het telefoonnetwerk, waardoor het steeds moeilijker wordt een normaal lokaal telefoontje te plegen. Tijdens het spitsuur blijkt in Californië, waar de meeste netsurfers schijnen te wonen, zestien procent van de lokale telefoongesprekken niet bij de eerste poging tot stand te komen. Wie een nummer draait krijgt steeds vaker een in gesprek-toon of helemaal niks te horen.

En dat leidt weer tot klachten bij de telefoonmaatschappijen. Die weten nu niet of ze die klachten een tijdje voor lief moeten nemen, of miljarden moeten investeren in uitbreiding van de bestaande capaciteit. Daarbij gaat het niet om meer aansluitingen, maar om meer lijnen. De lokale telefoonnetten waren ontworpen voor veel korte gesprekken, en niet voor de lange Internet-sessies. Een gemiddeld gesprek duurt 3,8 minuten, een bezoek aan het net gemiddeld 20,8 minuten. Tien procent van de verbindingen met het Internet duurt langer dan zes uur.

Daar komt bij dat de hele logistiek van die netten is gebaseerd op een spitsbelasting die zich concentreert vlak voor en vlak na het lunchuur. Maar door het getelefoneer met computers is de topdrukte verschoven naar een uur of tien 's avonds. Dat verschijnsel is overigens ook in Nederland waarneembaar. Volgens de woordvoerder van de telefoonmaatschappij BellCore is er op die momenten weinig meer nodig om het totale net vast te laten lopen. “Het werkt net zo als de files op de snelweg. Als de wegen vol zijn en het verkeer zich nog maar langzaam voortbeweegt, kunnen een paar auto's erbij ervoor zorgen dat alles geheel stilstaat.”

De verstoppingen in de telefoonlijnen klinken als muziek in de oren van de exploitanten van de netwerken voor kabel-tv. Die worden in de VS, net als in Nederland, op dit moment vervangen door glasvezelkabel. En daardoor kunnen met hoge snelheden veel soorten informatie tegelijk reizen, in beide richtingen. Terwijl tv-beelden of bestelvideo's het huis binnen komen, kunnen commando's van de computer er uit flitsen. De snelheid ligt vele malen hoger dan die van de conventionele telefoonlijnen en de kabelexploitanten hopen hier een geheel nieuwe markt aan te boren.

Dat zou verlichting brengen voor de telefoonmaatschappijen, maar ze zijn daarmee dan wel gelijk de Internet-markt kwijt. Dat is vermoedelijk precies de reden waarom bijvoorbeeld in Nederland de PTT heel computerend Nederland zo snel mogelijk en tegen afbraakprijzen aan de ISDN-lijnen wil krijgen.