Opnieuw vier Chinezen betrapt op dopegebruik

PERTH, ROTTERDAM - Slechts één Chinese vrouw zwemt op 'normaal' niveau tijdens de WK in Perth. Nadat Yan Chen gisteren met haar triomf op de 400 meter vrije slag Kirsten Vlieghuis (vierde) van het erepodium had gehouden, haalde de Nederlandse haar schouders op. “Het maakte me niet uit tegen wie ik zwem.” Nog geen uur later laaide de Chinese dopingkwestie weer in volle hevigheid op, dit keer met concreet bewijsmateriaal.

Tijdens een op 8 januari uitgevoerde out-of-competition-controle werden de Chinese zwemsters Wang Luna, Cai Huijne en Zang Yi en de zwemmer Wang Wei betrapt op gebruik van het vochtafvoerende middel triamterene. De wereldzwemfederatie Fina, die in Perth nauwelijks raad weet met de immense druk waaronder zij is komen te staan, wachtte niet eens de contra-expertise af en bracht het nieuws gisteravond na het finale-programma naar buiten.

In één moeite door werden de straffen bekendgemaakt voor de zwemster Yuan Yuan (vier jaar schorsing) en haar coach Zhou Zhewen (vijftien jaar), die vorige week bij aankomst op het vliegveld in Sydney door de douane werden betrapt op het bezit van dertien flesjes groeihormoon. Het duo is inmiddels afgereisd naar huis, zonder dat overigens door de Australische overheid een boete wegens smokkel is opgelegd. De vier betrapte sporters zijn met onmiddellijke ingang voorlopig geschorst in afwachting van de contra-expertise. Dat wekte de woede op van met name de Australische hoofdcoach en volksmenner Don Talbot, die meent dat de gehele Chinese delegatie naar huis moet worden gestuurd.

De stukjes van de Chinese mysterie-puzzel in Perth komen met de nieuwe ontwikkelingen aardig op hun plaats te vallen. Allereerst was het een raadsel waarom groeihormoon - een niet aantoonbare want lichaamseigen spierversterkende stof - werd vervoerd naar het hol van de leeuw. Daar het preparaat slechts wordt aangewend tijdens de intensieve voorbereiding en niets wezenlijks bijdraagt tijdens het leveren van de prestatie zelf, was het niet voor gebruik ter plekke. Aangenomen mag worden dat de smokkel van Zhewen een privé-activiteit van commerciële aard was, temeer daar Chinese journalisten bezweren dat andere teambegeleiders 'spontaan onthutst' hebben gereageerd op het nieuws. Door de commotie die moet zijn ontstaan onder de toch al zwaar onder verdenking staande delegatie, moet in paniek naar de zogenaamde plaspillen zijn gegrepen. Sporen van verboden gebruikte anabolen worden daarmee in versneld tempo uit het lichaam afgevoerd.

Jacco Verhaeren, een van de coaches binnen het Nederlands begeleidingsteam, constateerde gisteren dat slechts één Chinese ècht zwom. Namelijk Yan Chen. Maandag schreef zij de 400 meter wisselslag op haar naam en gisteren sloeg zij dus weer toe, ten koste van Vlieghuis die in Atlanta nog brons won. “Zij is de enige die hier màg zwemmen, de rest niet”, luidde de conclusie van Verhaeren. “Bij de andere is geen enkele vorm van strijd te zien. Ze racen niet, ze sterven niet. Dit heeft niets te maken met niet in vorm zijn.”

Met het vinden van triamterene is het plots dramatische inzakken van het Chinese prestatieniveau in Perth echter op een andere wijze goed te verklaren. Emile Vrijman van het Nederlandse Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) in Rotterdam meldt desgevraagd dat het gebruik van een vochtafdrijvend middel als triamterene in de hitte van Perth - dertig graden - tot extreem snel en hoog vochtverlies kan leiden. “Bij oververhitting van het lichaam, ook tijdens zwemmen in water kan daar sprake van zijn, leidt dat inderdaad tot grote vermindering van de prestaties. Er ontstaan uitdrogingsverschijnselen waardoor spierkramp kan optreden.” Bovendien worden met het vocht stoffen aan het lichaam onttrokken die essentieel zijn bij presteren, waaronder mineralen.

De betrapte zwemsters Wang Luna, Zhang Yi en Wang Wei kwamen in Perth reeds in actie. Opvallend was dat ze ver verwijderd bleven van de opzienbarende resultaten die ze in oktober vorig jaar behaalden op de Chinese kampioenschappen. Wang Luna zwom toen op de 200 meter vrije slag de vierde wereldtijd ooit, maar reikte dinsdag slechts tot de B-finale. Nog onthutsender was op dezelfde dag de terugval van Wang Wi en Zhang Yi op de 100 meter schoolslag. Ze kwamen in Perth als respectievelijk de nummer drie en vier van de wereldseizoenranglijst en voltooiden hun serie als nummer 29 en 16. Wang leverde 5.5 seconde in op haar topper van Shanghai. Verhaeren: “Als je op wereldrecordniveau hebt gezwommen, lever je niet zoveel in. Als ik Pieter (Van den Hoogenband, red) en Marcel (Wouda) een jaar uit het water haal, vallen ze nog niet zo ver terug.”