Internationale farma-reus komt moeizaam ter wereld

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Twee grote farma-concerns, SmithKline Beecham en American Home Products, praten over een krachtenbundeling. Als beide partijen het eens worden over een fusie, ontstaat de grootste medicijnenfabrikant ter wereld. Analisten verwachten dat een fusie kan leiden tot een nieuwe golf van overnames en fusies in deze bedrijfstak.

Beide bedrijven, die respectievelijk een omzet hebben van zo'n 25 (SmithKline) en 29 miljard gulden (American Home), praten al sinds november van het vorige jaar met elkaar. Volgens het Amerikaanse zakenblad The Wall Street Journal is de fusie nog niet beklonken, omdat de twee het moeilijk eens kunnen worden over een aantal financiële aangelegenheden. American Home is qua omzet iets groter dan het Britse SmithKline, maar het laatste bedrijf groeit harder en heeft bovendien een hogere beurswaarde.

Als de fusie doorgaat, betekent dat dat de grote reshuffle op het gebied van farma nog niet voorbij is. De afgelopen jaren waren fusies en grote overnames vrijwel aan de orde van de dag. Zo nam het Britse Glaxo het eveneens Britse Wellcome over, bundelden het Zweedse Pharmacia en het Amerikaanse Upjohn hun krachten, kocht de Duitse chemiegigant Hoechst het Amerikaanse Marion Merrill Dow, en sloegen de in Basel gevestigde chemie- en farmagiganten Ciba Geigy en Sandoz de handen ineen om verder als Novartis door het leven te gaan.

De gezamenlijke omzet van beide fusiekandidaten bedraagt omgerekend 54 miljard gulden; medicijnen hebben daarin met 30 miljard gulden het grootste aandeel. De farma-tak van het nieuwe bedrijf is daarmee iets groter dan die van Glaxo Wellcome en een flink stuk groter dan die van Novartis.

SmithKline heeft een sterke positie in antibiotica, vaccins, antidepressiva (Paxil) en medicijnen tegen kanker (Tagamet). American Home produceert onder meer anticonceptiepillen, vaccins, pijnstillers en een middel (Premarin) tegen de botziekte osteoporose.

Waarschijnlijk kan de fusie alleen doorgaan als delen van de bedrijven in de verkoop gaan. Zo dreigt het fusiebedrijf met merken als Panadol (SmithKline) en Advil (American Home) erg dominant te worden op het gebied van hoofdpijnpoeders. De Amerikaanse autoriteiten kunnen in zo'n geval eisen dat een van de twee onderdelen wordt verkocht. Ook in Europa kan de Europese Commissie een fusie verbieden als een bedrijf te groot en machtig wordt op een of meerdere terreinen.

Naast medicijnen zijn beide bedrijven ook op andere markten actief. Producten in de sfeer van persoonlijke verzorging zijn goed voor een gezamenlijke omzet van ruim 10 miljard gulden. Onder die producten valt onder meer de tandpasta Aquafresh van SmithKline. American Home maakt ook voedingsmiddelen en medical supplies. Vermoedelijk zal het fusiebedrijf zich op de farmatak concentreren. Hoewel de farmaceutische industrie al jaren klaagt over de manieren waarop westerse regeringen de kosten voor de gezondheidszorg willen terugdringen en de ontwikkeling van nieuwe medicijnen enorme onderzoekskosten vergt, zijn de winstmarges in deze sector zeer hoog. Farmabedrijven behoren al jaren tot de meest winstgevende concerns van de VS. Vanwege die hoge marges legt het Duitse chemieconcern Hoechst zich ook steeds meer toe op farma.

Een risico voor de fusie vormen wellicht ook de schadeclaims die American Home mogelijk te wachten staan. Zo heeft het bedrijf vrij recent het afslankmiddel Redux van de markt gehaald, omdat er in de VS geklaagd werd over bijwerkingen. Verder trok het bedrijf vorig jaar het middel fenfluramine terug. Dat afslankmiddel zou, in combinatie met andere middelen (waaronder phentermine van SmithKline), bij sommige mensen schade berokkenen aan de hartkleppen. Als aangetoond wordt dat de klagers gelijk hebben, zou American Home mogelijk miljarden aan schadeclaims moeten betalen.