Reizigers gebaat bij concurrentie

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Reizigers zijn gebaat bij het invoeren van concurrentie in het streekvervoer. Daardoor worden de kosten tien procent lager.

Tot deze conclusies komt de commissie Wolfson, die minister Jorritsma adviseert over de invoering van concurrentie in het bus-, metro- en tramvervoer. Die marktwerking ligt politiek zeer gevoelig. PvdA en CDA zijn er huiverig voor, VVD en D66 schatten de voordelen behoorlijk positief in.

Wolfson noemt de introductie van een combinatie van marktwerking en een fatsoenlijke bekostiging van het streekvervoer perspectiefrijk. Vraag en aanbod zullen beter op elkaar kunnen worden afgestemd dan nu het geval is. De reiziger zal daarvan kunnen profiteren.

Maar de overheid ook. Het rijk betaalt nu zestig procent van de kosten van tram, metro en bus, en Jorritsma wil dat verlagen tot de helft. Wolfson heeft berekend dat die tien procent kan worden gehaald door vervoersbedrijven te laten concurreren. De provincies meoten de vergunning verlenen.

VVD en D66 zien het advies van de commissie als een steun in de rug voor hun standpunt, dat marktwerking het streekvervoer zal verbeteren.

VVD-Kamerlid Remkes tekent daar evenwel bij aan dat het niet alleen mag gaan om het terugdringen van de kosten; marktwerking moet wat de liberalen betreft ook leiden tot een beter produkt.

PvdA en CDA hebben zich altijd minder enthousiast getoond. De Kamer kwam deze zomer uiteindelijk uit op het compromis dat in 2003 eenderde van de lijnen moet zijn aanbesteed, en geen honderd procent in 2005, zoals Jorritsma had voorgesteld.

Eerst experimenteren

Het advies van Wolfson heeft de mening van het CDA niet veranderd, meldt woordvoerder Reitsma. “Het gaat niet om de theorie, maar om hoe de marktwerking in de praktijk uitpakt. Daarom is het verstandig eerst te experimenteren.”

Vlak voor de Kerst stelde de Kamer de invoering van de marktwerking met een jaar uit. Dat gebeurde, omdat de rechter bepaalde dat Jorritsma geen buslijnen mag aanbesteden, als de werkgelegenheid en de arbeidsvoorwaarden voor het personeel niet zijn gegarandeerd. De commissie stelt voor te werken met arbeidspools.