'Uitlevering oorlogsmisdadigers onzin'

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - De discussie komt om de tien jaar op, meestal zo rond herdenkingstijd. Zou de Nederlandse regering niet harder bij Duitsland moeten aandringen op uitlevering van daar woonachtige en tot Duitser genaturaliseerde oorlogsmisdadigers, die in Nederland ooit zijn veroordeeld?

Gisteravond was het weer zo ver: Minister Sorgdrager van justitie zei het wenselijk te vinden, dat premier Kok de kwestie aan de orde stelt, als bondskanselier Kohl over enkele weken een bezoek aan Nederland brengt.

Volgens prof. mr. C. F. Rüter, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam, ontbeert een dergelijk verzoek elke juridische basis. “Het is pure onzin. Een Duitse rechter levert geen eigen staatsburgers uit.”

Rüter verbaast zich over de regelmatig oplaaiende discussie: “Nederland is zelf schuld dat de oorlogsmisdadigers niet zijn berecht. Duitsland heeft op juridische gronden aan het eind van de jaren vijftig geweigerd de Nederlanders uit te leveren, maar Duitse rechters wilden ze toen wel in eigen land vervolgen en berechten. Toen heeft de Nederlandse regering geweigerd rechtshulp te verlenen en daarmee hield het dan op.”

Rüter denkt dat minister Sorgdrager van justitie dit allemaal ook wel weet. “Ze is procureur-generaal in Arnhem geweest, waar veel contact met de oosterburen moet zijn geweest.”

Van de twaalf oorlogsmisdadigers die in Nederland zijn veroordeeld, wonen er acht in Duitsland. Volgens officier van justitie mr. P. Brilman verblijven de andere vier in Spanje en Argentinië. Sorgdrager liet gisteren in het NOS-Journaal blijken, dat ze het onbevredigend zou vinden, als de Nederlandse oorlogsmisdadigers in Duitsland vrij kunnen blijven rondlopen. “Justitie kent ze en weet waar ze wonen”, maakte ze duidelijk. Maar ze zei ook te twijfelen aan de haalbaarheid van het verzoek.

PvdA-fractievoorzitter Wallage wil de kwestie voorleggen aan zijn collega's. “Het kan niet zo zijn, dat deze mensen hun gang kunnen gaan, zonder dat het recht afgehandeld wordt”, aldus Wallage. Collega Bolkestein (VVD) vindt dat contact met Bonn onderhouden moet worden over de kwestie, al is hij bang dat het een doodlopende weg is.

D66 en CDA zijn terughoudender. D66-fractievoorzitter Wolffensperger is huiverig, dat door het aansnijden van de gewenste uitleveringen de illusie wordt gewekt, dat er daadwerkelijk iets aan te doen is. Ook Heerma (CDA) vindt dat de kans op slagen in overweging genomen moet worden. “We moeten voorkomen dat oude wonden opengereten worden”, zei hij.