Ruzie over varkens

Minister Apotheker is gisteren in conflict geraakt met de coalitiepartners. Zij vinden dat de bewindsman te weinig doet om te voorkomen dat de varkensstapel weer ongebreideld doorgroeit.

Apotheker (D66) moet van PvdA, VVD en D66 met spoed maatregelen nemen om groei te verhinderen. De minister acht dat niet nodig. De noodwet die hij voorbereidt is volgens hem voldoende.

In een overleg met de Tweede Kamer noemde Apotheker de motie van de drie regeringspartijen die hem opdraagt snel maatregelen te treffen, 'vervelend.' Hij is niet van plan die uit te voeren, omdat die volgens hem overbodig is.

De indieners handhaven haar echter, zei PvdA-woordvoerder Feenstra na afloop. Hij rekent erop dat Apotheker de coalitie tegemoet komt voordat de Kamer dinsdag stemt.

Op last van de rechter schortte Apotheker vorige week de omstreden varkenswet op, die de inkrimping van de varkensstapel regelt. De eerste kortingsronde van tien procent draait hij terug.

Om te voorkomen dat de boeren nu de vrijheid nemen om hun hokken weer ongebreideld vol te zetten, maakt Landbouw een noodwet. Die werkt met terugwerkende kracht, zodat boeren die meer dan tien procent bijzetten, worden afgestraft.

Apotheker verwacht dat het ruim twee maanden gaat duren voordat de noodwet in werking kan treden.

In het spoedoverleg vrijdag bleek al dat de Kamer er zeer aan hecht dat er boven die tien procent 'geen varken meer bijkomt.' De gisteren ingediende motie van de paarse fracties dringt aan op spoedmaatregelen, ,,die elke uitbreiding van de varkensstapel voorkomen''.

De redenering van de minister dat de noodwet door zijn terugwerkende kracht al uitbreiding voorkomt, overtuigt de Kamer niet. ,,Er kan nog van alles tussenkomen'', zei indiener Feenstra, doelend op nieuwe juridische stappen van de vakbonden van varkenshouders.

Hij ziet de motie niet als een motie van afkeuring: ,,We vertrouwen de minister wel. Maar op één punt moet het scherper.'' En VVD-woordvoerder Oplaat gaat het erom 'de wet waterdicht te houden'.

Coalitiepartner D66 steunt de motie ook, maar geeft er een iets andere uitleg aan. D66'er Ter Veer zegt, net als GroenLinks, dat hij vierkant achter het beleid van de minister staat.

Dat die met een noodwet komt, is voor Ter Veer voldoende. Maar zijn handtekening blijft onder de motie staan. Ter Veer: ,,Soms is een extra ondersteuning nodig. Dit is een sigaal dat de Kamer en de regering precies hetzelfde willen.''

En dat is: geen extra uitbreiding. De voorzitter van de vereniging van varkenshouders, Van den Brink, zei echter na het debat dat de varkenshouders hun stallen zo vol mogelijk zullen zetten. Hun enige 'plafond' is nu de milieuvergunning, en die biedt vaak meer ruimte dan de, opgeschorte, wet.

De minister ontraadde ook een motie van het CDA om een schadevergoeding te geven aan alle boeren die nu zijn benadeeld door de wet. Apotheker wacht daarvoor de bodemprocedure af.

Die moet uitwijzen in hoeverre er compensatie nodig is. Het advies van CDA'er Atsma het hoofd te buigen, 'uit te huilen, puin te ruimen en opnieuw te beginnen' neemt Apotheker al helemaal niet over.