Slachtoffer

Of hun verhaal op waarheid berust of uit de duim is gezogen maakt op zich niet veel uit: vrouwelijke slachtoffers van seksuele intimidatie of seksueel misbruik die ons via de televisie interpelleren hebben iets pathetisch, maar op den duur vaak ook iets afstotends.

Het heeft natuurlijk te maken met de intensiteit van hun verschijning op de buis. Maar er zijn ook andere factoren die maken dat ik, al dan niet met grote vaart, terugval op primaire reflexen van argwaan. Ik ben immers ook maar een man. Zo kunnen het aantal advocaten waarmee het slachtoffer zich omringt en de hoogte van hun tarieven voor mijn oordeel bepalend zijn. Ook kan de omvang van de afkoopsom of schadevergoeding die het slachtoffer eist mijn mening beïnvloeden. Meestal wordt dit door de graad van bekendheid van de vermeende dader bepaald. Is hij president of topvoetballer, een beroemde rechter of dominee? Of gewoon een grauwe houthakker uit Epe? De keus van het programma waarin het slachtoffer haar leed of wraakzucht tentoonspreidt kan eveneens mijn subjectiviteit beroeren: Catherine Keyl of Sonja Barend, Larry King of Oprah, het NOS-Journaal of Hart van Nederland.

Maar in bijna alle gevallen blijft het gênant om een slachtoffer in het felle licht van tv-studio's te moeten aanschouwen. Toen ze nog als X1 met vervormde stem en onherkenbaar gezicht verscheen geloofde ik haar verhaal over Belgische pedofielennetwerken bijna. Maar daarna keek ik op bijna alle tv-netten recht in haar ogen. Ze kreeg haar naam en gelaat terug, maar verloor onmiddellijk mijn sympathie.

Over de Amerikaanse geldwolvinnen, met of zonder afluisterapparatuur, die de internationale ether bevolken hoef ik verder niet uit te weiden. Als ik president van de Verenige Staten was zou ik op mijn beurt enorme smaadbedragen van die bitches eisen, door bij hun uitgeverijen beslag op hun auteursrechten te laten leggen.

Lang heb ik gedacht dat dit verschijnsel niet naar Nederland zou overwaaien. Totdat ik woensdagavond het verbijsterde gezicht van Mariëlle Boon bij Nova zag opduiken. Het was een diepe teleurstelling. Wat er precies in de slaapkamer van Patrick Kluivert is gebeurd weet ik niet. Ik was er niet bij en heb geen oordeel over de seksuele fantasieën van ballentrappers. De vermeende verkrachtingsaffaire waarvan Mariëlle het slachtoffer zou zijn geweest leek me alleen vanaf het begin niet zo sterk. Nu de politie, de officier van justitie en deze week het gerechtshof in Amsterdam hebben vastgesteld dat er geen grond voor vervolging van Kluivert wegens verkrachting bestaat, dacht ik dat de zaak duidelijk was.

Toch koos Mariëlle er voor, na deze juridische nederlagen, om bij Nova te verschijnen. Drie keer zo gênant. Ze leek diep aangeslagen en met ongeloof vervuld. “Dit had ik niet verwacht. Mijn familieleden en vrienden zeiden allemaal: het kan niet anders of dit moet een rechtszaak worden.” Familieleden en vrienden die misschien teveel naar Paula Jones en Monica Lewinsky op televisie hebben gekeken zijn meestal geen goede raadgevers. De morele verontwaardiging jegens Kluivert in de pers heeft waarschijnlijk ook bij Mariëlle valse hoop doen ontstaan. Maar Nederland is toch geen Amerika. “Kluivert kan naar het wereldkampioenschap gaan”, constateerde Mariëlle met afschuw. Alsof haar voornaamste doel het verhinderen was van Kluiverts deelname aan dit toernooi. Kon niemand dit kind tegen zichzelf in bescherming nemen en haar in deze moeilijke omstandigheden een media-optreden afraden? In die zin is Mariëlle Boon uiteindelijk toch nog een echt slachtoffer geworden.