Een nieuwe markt: bedrijven leren met allochtonen omgaan

Van onze correspondente UTRECHT - Personeelsfeestjes waar alleen toostjes en plakjes worst op tafel staan, kunnen niet meer in de Amsterdamse Boddaert Centra. Ze maken immers deel uit van een multi-culturele organisatie, dus zijn er ook gevulde wijnbladeren.

Maar het produkt dat ze leveren, hun hulpverlening? Dat is nog altijd op uitsluitend westerse leest geschoeid, erkent directeur Mareike Koster van Boddaert Centra.

Multi-cultureel beleid binnen een bedrijf betekent meer dan veranderende omgangsvormen en communicatie, meent dr. Lucy Kortram. De bestaansreden van elk bedrijf is het produkt dat wordt geproduceerd, dus ook dat moet worden aangepast, meent Kortram. Zeker omdat veel bedrijven juist allochtonen werven, om beter aan te sluiten bij hun klantenkring die steeds vaker multi-cultureel is.

Kortram heeft een adviesbureau dat bedrijven begeleidt in managing diversity: leiding geven aan een bedrijf waar een verscheidenheid aan culturen heerst. Haar ervaring op dat gebied stemt haar niet onverdeeld gelukkig. Het 'draaideur'- effect is alom: allochtonen worden met veel enthousiasme een bedrijf binnengehaald en vliegen er vervolgens met dezelfde vaart weer uit. Ze voelen zich niet serieus genomen door hun autochtone collega's, die op hun beurt vinden dat allochtonen niet zakelijk zijn en overal het spook racisme ontwaren.

Om dat probleem op te lossen, nemen managers hun toevlucht tot allerlei noodgrepen, zo bleek gisteren tijdens een bijeenkomst over het thema. Elleke Antonius bijvoorbeeld werd aangenomen bij een instelling die net een nare ervaring met allochtone werknemers achter de rug had. Ter compensatie van het vermeende gebrek aan zakelijkheid en de overdaad aan gevoeligheden van de ontslagen allochtonen, wierf de instelling haar toekomstige personeelsleden dit maal onder academici. Omdat zij voldoende 'gesocialiseerd' zouden zijn om in de bedrijfscultuur te passen. Dat beleid wreekt zich, aldus Antonius. Ze was overgekwalificeerd voor haar functie.

Ook het aanstellen van een mentor om de nieuwkomer te begeleiden, is niet de manier, beweert Kortram. De allochtone werknemer blijft dan het stigma houden dat hij een probleem is en moet worden aangepast. Hij is niet gelijkwaardig, maar leerling van een autochtone meester, aldus Kortram.

Het is noodzakelijk dat allochtonen doorstromen naar leidinggevende functies, want daar ligt de macht om te veranderen, stelt Kortram. Maar nog niet ieder bedrijf is daaraan toe. “Als ik de term multi-cultureel beleid laat vallen, begint iedereen te gillen,” zegt Anneke Schless, personeelsfunctionaris bij het hoofdkantoor van de Sociale-verzekeringsbank. Haar bank doet wel aan 'positieve actie' om mensen uit minderheden binnen te halen, maar denkt niet na over hun promotiekansen.