Partij dynamiet ontploft in China: 115 doden

PEKING (Reuter, AFP, ANP) - Een explosie in de stad Shaoyang in de Zuidchinese provincie Hunan heeft aan 115 mensen het leven gekost.

Naar verluidt ontplofte tien ton dynamiet in een kelder. De klap sloeg een krater van 30 meter doorsnede en tien meter diep. Het dynamiet ontplofte woensdag, maar pas gisteren maakte een krant in Hongkong het nieuws bekend. Later volgde een Chinese bevestiging. Volgens de staatskrant in Hunan dreef de eigenaar, een 30-jarige man, een illegale handel in springstoffen. Hij zou de explosieven hebben ontvangen als onderpand van iemand die hem geld schuldig was. De man is voortvluchtig.

Van het twee verdiepingen tellende gebouw bleef niets over. Andere huizen in de straat, waaronder een gebouw van vier verdiepingen waar ongeveer vijftig mensen verbleven, stortten in. In een straal van honderd meter staat niets meer overeind. Gisteravond haalden reddingswerkers nog twee overlevenden onder het puin vandaan. Er zijn 115 lichamen geborgen. Ongeveer 400 personen raakten gewond. Zeker achttien gewonden verkeren in levensgevaar. Het is onduidelijk hoeveel mensen er in het gebouw waren. Veel bewoners waren tijdelijke, niet geregistreerde arbeiders.

In één ingestort gebouw was een speelhal met computerspelletjes. Reddingswerkers haalden daar tien kinderen onder het puin vandaan. Onder de slachtoffers waren verder veel voorbijgangers.

Censuur

Volgens een recent onderzoek worden jaarlijks zestigduizend Chinezen gewond of gedood door explosieven. Dr. S. Landsberger van het Sinologisch Instituut in Leiden schrikt er niet van. “Zestigduizend doden en gewonden? Het zou in werkelijkheid nog wel eens hoger kunnen zijn. Van hoeveel ontploffingen hebben wij nooit iets gehoord?”. Ook de ontploffing in Shaoyang werd eerst niet aan de grote klok gehangen. Landsberger vermoedt censuur. “De Chinese pers wordt geacht goed nieuws te brengen. Slecht nieuws wordt doorgaans gereserveerd voor de buitenlandpagina's.” Maar in dit geval had misschien iemand uit Hongkong een bedrijf in het stadje, die het gebeurde weer heeft doorgespeeld aan de pers in Hongkong, speculeert hij.

Kort na de explosie deden geruchten de ronde over een wraakactie, maar de autoriteiten hebben dit tegengesproken. Toch sluit Landsberger een vete niet uit. Hij memoreert aan een twist tussen twee dorpen, enige tijd geleden. Ze lagen vlak bij elkaar, beide wilden de vestiging van een pretpark binnenhalen. “De zaak is uitgevochten in een tunnel, een enorme veldslag waarbij ook explosieven werden gebruikt”.

De belangen worden, bij de snelle economische ontwikkeling, snel groter en de greep van de overheid verslapt. Bovendien is de beschikbaarheid van explosieven ook steeds groter. Veelal illegale bedrijfjes voorzien in de stijgende vraag, zonder zich druk te maken om reglementen.

Rijst

In de provincie Hunan, waarin Shaoyang ligt, zijn veel mijnbouwbedrijven, meestal familiebedrijfjes. In de moordende concurrentie besparen ondernemers op opslagkosten, door dynamiet thuis te bewaren. In 1994 werd in midden-China een bus opgeblazen, waarbij 27 mensen omkwamen. Passagiers hadden zes zakken buskruit als bagage meegenomen, als 'zakken rijst'. De bus vloog in de lucht toen iemand een sigaret opstak.