Jeltsin gebruikt zijn geheime koffertje

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De communicatie in Rusland laat te wensen over, zo lijkt het. Al op 20 december lichtte Noorwegen de ambassades van zijn buurlanden in over de lancering van een raket op 25 januari. Toch veroorzaakte de lancering woensdag in Rusland groot alarm.

“Ik gebruikte gisteren voor het eerst de zwarte koffer met de knop die ik altijd bij me heb”, zei de Russische president Boris Jeltsin. “Ik heb onmiddellijk contact opgenomen met het ministerie van defensie en wij hebben het traject van de raket van het begin tot het eind gevolgd.” In de koffer zou een systeem zitten waarmee de kernraketten in werking zouden kunnen worden gesteld.

De raket was een onschuldige Noorse onderzoeksraket. Deze werd woensdag afgeschoten vanaf een eiland ten noordwesten van Noorwegen. Zoals gepland kwam zij neer ten oosten van Spitsbergen, op ongeveer 1 500 kilometer afstand van het Russische grondgebied.

Het Russische persbureau Interfax meldde echter dat de uit Noord-Europa afkomstige raket het Russische luchtruim had geschonden, waarna de luchtverdediging haar naar beneden had gehaald. Het persbureau vernam dit naar eigen zeggen in hoge Russische militaire kringen.

Maar de Russische en Noorse autoriteiten ontkenden het nieuws snel. Paniek had zich toen echter al meester gemaakt van de financiële markten en de militaire hoofdkwartieren. Handelaren zochten hun toevlucht tot de dollar en defensiewoordvoerders haastten zich te ontkennen dat het om een raket van hun land ging. In Noorwegen kon men zich alleen maar verbazen om zoveel opwinding. Al dertig jaar voert het land lanceringen uit en steeds weten de buren ervan.

Waarnemers vragen zich af wat er nu echt aan de hand is. Is er iets mis met de Russische procedures in tijden van crisis? Of blaast Jeltsin het incident op om het geplaagde leger een complimentje te kunnen geven? Jeltsins uitlatingen wijzen op het laatste. “We wisten binnen een minuut waar de raket vandaan kwam en waar zij naartoe ging”.

Jeltsin dankte persbureau Interfax en het leger voor hun alerte reactie. Voor het buitenland had hij een sneer in petto. Deze raket was, aldus de president, “misschien bedoeld om ons te testen op een moment waarop de media zeggen dat ons leger zwak is”.