Inkomsten kerkelijk Nederland gaan langzaam achteruit

Van een onzer verslaggeefsters UTRECHT - Al enige jaren houden de inkomsten van de grote kerken uit inzamelacties en collectes ('levend geld') geen gelijke tred met de stijging van de kosten van levensonderhoud. Voor de katholieke kerk begon de feitelijke inkomstendaling in 1989, voor de hervormde kerk in 1993, voor de gereformeerde kerken ergens in de jaren tachtig.

Dat blijkt uit het cijfermateriaal dat gisteren door zeven kerkgenootschappen werd gepubliceerd aan de vooravond van de 25ste actie 'Kerkbalans'. De dalende tendens van het laatste decennium laat onverlet dat 'Kerkbalans' in de omstandigheden een succesnummer is gebleken.

Sinds 1973 sturen de hervormde, katholieke, gereformeerde, oud-katholieke, remonstrantse, evangelisch-lutherse en doopsgezinde kerk ieder jaar in januari een leger vrijwilligers op stap om in korte tijd zoveel mogelijk geregistreerde kerkleden thuis op te zoeken voor een bijdrage die geheel ten goede komt aan de eigen, plaatselijke kerk of gemeente. De zeven betrokken kerken telden in 1996 acht-en-een-half miljoen geregistreerde leden (in 1973 nog een kleine negen-en-een-half miljoen).

In 1973 bracht dat veel grotere aantal leden 353 miljoen gulden 'levend geld' op. In 1995 brachten zij 695 miljoen gulden bijeen. De publiciteit en de bundeling van krachten rond 'Kerkbalans' hebben aan dit succes bijgedragen. Sinds 1973 kampen alle betrokken kerken met een teruggang van het ledental. Maar degenen die blijven, geven steeds meer, zo blijkt ieder jaar weer. Vooral de gereformeerden steken iedereen de ogen uit met een bijna grenzeloze offerbereidheid. De gemiddelde bijdrage aan 'levend geld' per ingeschreven hervormde is tussen 1973 gestegen van 36 gulden per jaar naar 122 gulden per jaar, de opbrengst per ingeschreven katholiek steeg van 28 naar 41 gulden, maar die onder gereformeerden schoot omhoog van een al niet geringe 105 gulden naar 267 gulden per jaar.

Tot nu toe heeft die offerbereidheid er voor gezorgd dat de inkomsten aan 'levend geld' nominaal nog blijven stijgen, behalve in de katholieke kerk. Maar dat kan niet eeuwig doorgaan, is de vrees. De financieel expert in de Gereformeerde kerken, Leene: “Die basis is aan het versmallen, natuurlijk. Het gaat nooit zo hard bergafwaarts als voorspeld, maar het kachelt wel achteruit.”