Mestbeleid 'onderste uit de kan' voor milieu

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Een ander mestbeleid dan waartoe het kabinet gisteren heeft besloten, was niet mogelijk. Dat vindt minister De Boer (Vrom). De bewindsvrouw zei gisteren dat haar voorgangers te weinig hebben gedaan om het mestprobleem te beteugelen. “Het had nooit zover mogen komen”.

De Boer en haar collega Van Aartsen (landbouw) presenteerden gisteravond het totale mestakkoord, zoals dat de afgelopen weken tot stand is gekomen. Boeren krijgen vijftien jaar de tijd om het mestoverschot weg te werken. Het kabinet trekt 475 miljoen gulden uit om de pijn voor met name de varkenssector te verzachten. “Onvermijdelijk”, karakteriseerde Van Aartsen het beleid. Premier Kok sprak van een onvermijdelijk offer. “Het water kan niet protesteren, de boeren wel. Toekomstige generaties kunnen niet protesteren, de boeren wel”.

Veehouders moeten de komende vijftien jaar stapsgewijs de hoeveelheid fosfaat en stikstof in de mest verminderen. Als zij boven de normen komen, moeten zij een strafheffing betalen. Die heffing, die in de schatkist gaat, moet 64 miljoen gulden opbrengen. In 2008 moeten de boeren uitkomen op een evenwichtssituatie: er mag dan via de mest niet meer stikstof en fosfaat over het land worden uitgereden dan het gewas aankan.

Volgens Van Aartsen voldoet 65 procent van de boeren al aan de norm die voor 1998 gaat gelden. Om de andere 35 procent bij te staan, wordt een herstructureringsfonds opgericht. Daaruit wordt hulp aan boeren betaald, die hun bedrijven willen omvormen. Ook wordt het gebruikt om mestrechten op te kopen.

Van Aartsen verwacht dat het nieuwe beleid de rundveehouder in 2000 gemiddeld 1 000 gulden extra per jaar zal kosten en de varkenshouder ruim 7 000 gulden. De komende vijf jaar zullen in de varkenshouderij ongeveer 700 banen verloren gaan, in de rundveesector 1 000.

Met het gisteren vastgelegde beleid voldoet Nederland niet op tijd - in 2000 - aan Europese afspraken over schoon water. Minister De Boer denkt dat in Brussel wel te kunnen uitleggen. “In 2005 voldoen we er wel aan. Bovendien hebben we nu voor het eerst normen vastgelegd voor stikstof. Dat is meer dan voorheen”. ” De Boer verwerpt de kritiek van de milieubeweging, die ook gisteren de matregelen als veel te slap afdeed. Volgens de Boer is dit resultaat voor het milieu het “onderste uit de kan”. “Als we het overschot sneller hadden willen wegwerken, werd de fraudedruk heel groot.”.

De Boer vindt dat het met het mestoverschot nooit zover had mogen komen. “Vorige kabinetten hebben nooit naar een oplossing aan de bron gezocht. Wij pakken nu de aanvoer van de mest aan”. Op de vraag of haar voorgangers Winsemius, Nijpels en Alders het er bij hebben laten zitten, antwoordde zij: “Ja. Gezien de totale situatie is dat zo”.

Van Aartsen was milder over zijn voorgangers. “Braks is begonnen met de aanpak van de mest. Dat viel voor hem niet mee als CDA-minister. Het vorige kabinet heeft deze fase van de aanpak niet met beleid belegd”.

- Meer nieuws op pagina 9