theater

'Transit' speelt in asielzoekerscentra in het land. Informatie: 020-6824854.

In het verlengde van het sobere en indringende 'Mirad, een jongen uit Bosnië' regisseerde Ad de Bont 'Transit'. Een spetterende en kleurrijke collage van muziek, dans, zang en spel, die speciaal is gemaakt om te spelen in asielzoekerscentra, voor vluchtelingen en hun kinderen.

Bij binnenkomst krijgt iedereen uit het publiek een vrolijke hand van een uitbundig geklede actrice. In Nederlands, Engels, Frans, Spaans en 'jabbertalk' in minder bekende talen zingen en spelen zes acteurs een overrompelend verhaal over ontheemd zijn in een vreemd land. 'Transit' begint met een indringend gevierde bruiloft, die abrupt wordt onderbroken door een van ver klinkend mitrailleur-salvo. De feestgangers belanden op een kale bank en staan aan het begin van een leven vol onzekerheden. “Ik ben weggewaaid als een blad aan de boom. Er is in ons land een verschrikkelijke wind opgestoken. Een wind vol vuur, geweld en verkrachting.”

De vluchtelingen blijken 'levenslang verbannen naar een somber Niemandsland' met voor hen bizarre gewoontes. Een absurdistisch klinkend lied zet onze gewoontes in een komisch licht. 'Les habitudes extraordinaires des hollandais': gezellig doen, precies op tijd komen - 'als je een afspraak hebt denken ze ook werkelijk dat je komt' - en fietsen in de kou met mutsen, rare oorwarmers en dassen om. Rond grote drums, ritme-instrumenten en een piano brengen de spelers een multi-culturele mix van muziek- en dansstijlen voor het voetlicht. De composities van Guus Ponsioen doen het publiek swingen op hun stoel en de acteurs zingen de sterren van de hemel. Meeslepend gezongen musical-achtige liederen wisselen de zang en dans uit verre culturen af en steeds klinkt een tegenstelling terug tussen kleur en somberheid, warmte en kou, vrolijkheid en snerpend verdriet. Kortom, vroeger in het eigen land tussen familie en vrienden en nu alleen hier in een akelig asielzoekerscentrum met kale bedden, metalen borden en les in een taal, die je tong doet struikelen.

Dit alles wordt met veel gevoel voor humor en een enorme vaart en energie gebracht. Wat de voorstelling bijzonder maakt, is de combinatie van politiek engagement en een verfrissende artistieke stijl. De scènes vormen geen logisch verhaal en vloeien associatief in elkaar over, zonder dat dit enige afbreuk doet aan de herkenbaarheid voor het publiek.

Droom

Tegen het eind van de voorstelling lijken bruid en bruidegom elkaar weer gevonden te hebben. Dwars over een lange smalle tafel met rijen metalen borden loopt de man als in een droom op zijn vrouw toe. Dan lijken ook andere personages elkaar te herkennen en vallen elkaar in de armen. 'It's a terrible dream that keeps us apart'.

De vorm van 'Transit' is uiterst kleurig, uitbundig en vrolijk, maar de onderliggende emoties blijven zo zwart als de nacht. “Waarom zou je in een vreemd land een langzame dood sterven, als je gewoon op de drempel van je eigen huis dood kunt gaan”, vraagt een van de spelers zich af. Af en toe lijkt het een beetje al te erg. Als een verkleumde man, zoals in een van de scènes, met een koffer en een briefje in zijn hand voorbijgangers op straat aanklampt, is er toch wel één bij die hem de weg wijst? Ja toch?