Van Luyn wil opheldering van Vaticaan

WEESP (ANP) - De Rotterdamse bisschop Van Luyn wil van het Vaticaan opheldering over het ook in zijn ogen teleurstellende document over de shoah, de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij wil weten waarom het Vaticaan niet zo ver gaat in zelfkritiek als bijvoorbeeld de verklaring van de Nederlandse bisschoppen uit 1995.

Van Luyn zal die opmerkelijke vraag aan de orde stellen tijdens het komende bezoek van hem en zijn collega's aan Rome. Van 15 tot 20 juni leggen de Nederlandse bisschoppen aan de paus verantwoording af over hun beleid in de afgelopen vijf jaar.

Tijdens dat zogeheten ad-limina-bezoek ontmoeten ze ook kardinaal Edward Cassidy, als voorzitter van de pauselijke commissie voor betrekkingen met de joden verantwoordelijk voor het recente document. Van Luyn wil hem zijn kritiek en die van joodse woordvoerders in Nederland overbrengen.

“Ik had meer van de verklaring verwacht”, zei Van Luyn onlangs tijdens een discussie in de Weesper synagoge. Hij heeft vooral kritiek op de centrale stelling dat de rk-kerk als instituut niet medeplichtig is aan de shoah. Het Vaticaanse document erkent alleen dat individuele kerkleden hebben gefaald in hun plicht tot naastenliefde ten opzichte van de joden.

Van Luyn, voorzitter van de bisschoppelijke commissie voor de betrekkingen met het jodendom, vindt ook dat de verklaring ten onrechte stelt dat het antisemitisme van de nazi's niets met het anti-joodse gedachtegoed in de kerk te maken had.

De Nederlandse bisschoppen gingen in 1995 verder door te stellen dat het theologisch en kerkelijk anti-joods denken medeverantwoordelijk was voor het klimaat waarin de shoah kon plaatsvinden. Ook de Duitse en Franse bisschoppen hebben verklaringen uitgegeven die meer zelfkritiek bevatten.

Van Luyn reageerde op een oproep van de liberale rabbijn E. van Voolen om “bij het Vaticaan op de deur te dreunen en te zeggen: doe je huiswerk beter”. Volgens Van Voolen is de Vaticaanse verklaring een “zwaktebod” en een “klap in het gezicht” van degenen die zich in de afgelopen decennia voor het verbeteren van de relaties tussen de rooms-katholieke kerk en de joden hebben beijverd.