Lauwe persreacties op Theu Boermans' 'Faust'

WENEN - Over één ding kan Theu Boermans in elk geval tevreden zijn. Zijn eerste productie in Oostenrijk - de première van zijn versie van 'Faust' van Gustav Ernst in het Schaupspielhaus - is niet ongemerkt voorbijgegaan. Niet alleen beloonde het publiek de voorstelling met een daverend applaus, bovendien werd het stuk zowel van tevoren als na afloop uitvoerig besproken door de Oostenrijkse media.

Desondanks verschilden de reacties aanmerkelijk van die bij de wereldpremière, die in 1995 in Boermans' theater de Trust plaatsvond. Terwijl het stuk in Nederland voor controverses zorgde, bleken de Weense recensenten niet erg onder de indruk. Ook de extreme gewelddadigheid en het feit dat de acteurs grotendeels naakt op het toneel stonden, konden daar niets aan veranderen.

“Het is intussen niet meer mogelijk op het toneel het burgerdom te shockeren”, vond het conservatieve dagblad Die Presse. “Het schandaal dat in de lucht hing, is uitgebleven.” Volgens Die Presse zijn Ernsts teksten slechts een samenraapsel van actuele thema's. Lovend was het blad echter over Boermans: “Hij maakt van Ernsts Faust-pamflet, waarin de actuele thema's - genetische technologie, Derde Wereld, werkloosheid, globalisering, de macht van media - als op een waslijst afgewerkt worden, een zinnelijke avond toneel.”

Ronduit vernietigend was daarentegen het oordeel van de Kurier: “De dialogen kabbelen net zo vormloos uit de monden van de acteurs als het water heen en weer wiegt. Uiteindelijk dient het toneel enkel om rond te spetteren, te copuleren en te poepen - dat is leuk voor een paar grappen, maar bij een stuk van meer dan drie uur toch vermoeiend.” Het feit dat de première niet voor een schandaal zorgde, maar enkel bejubeld werd, moet volgens de Kurier voor Boermans 'eigenlijk pijnlijk' geweest zijn.

Ook het boulevardblad de Kronenzeitung had voor de regie van Boermans geen goed woord over: “Saai, ouderwets en vooral plat. . . Naakte mensen in het water is hier geen reden meer voor een schandaal. Die tijden zijn voorbij.” Volgens de Kronenzeitung zou één vraag resten: “Gaat het met de Weense acteurs al zo slecht dat zij zich tot aan de zelfvernietiging voor een dergelijk stuk ter beschikking stellen?”

Relatief positief was de kritiek van de Salzburger Nachrichten: “Voor een publiek met goede zenuwen is deze Faust een opvoering waarover men nog lang kan discussiëren.”

Eén troost blijft Boermans en zijn cast: bij het stampubliek van het Schauspielhaus is de voorstelling klaarblijkelijk in de smaak gevallen. “Ik heb aan de reacties van de toeschouwers gemerkt dat het hen wat deed”, vond Beatrice Frey, die de rol van Mephisto speelde. Ook Gustav Ernst was dik tevreden: “Ik vond de opvoeringen in Amsterdam en in Wenen allebei even goed. Ik hoop dat Theu in de toekomst nog meer stukken van mij zal regisseren.”