Links in Kamer wil aanpak op kleding uit de wet halen

Van onze verslaggevers DEN HAAG - De fracties van PvdA, D66 en GroenLinks zijn voor het afschaffen van het uniformverbod uit 1933, op grond waarvan zaterdag in Utrecht 161 demonstranten zijn aangehouden.

In een kort debat in de Tweede Kamer suggereerde de PvdA'er Zeilstra namens de twee andere fracties, dat het artikel (435a) van het Wetboek van strafrecht 'oneigenlijk' was gebruikt. “Het kan toch niet zo zijn dat in Nederland mensen alleen op grond van hun uiterlijk gearresteerd worden”, vroeg zijn partijgenoot Van Traa zich af.

Het artikel is destijds ingevoerd om de steeds publieker en brutaler optredende NSB een voet dwars te zetten. Het artikel stelt diegene strafbaar die “in het openbaar kledingstukken of opzichtige onderscheidingstekens draagt of voert, welke uitdrukking zijn van een bepaald staatkundig streven”.

Minister Dijkstal van binnenlandse zaken kon nog weinig uitsluitsel geven over de gang van zaken tijdens de voor- en tegendemonstratie van het extreem-rechtse Nederlands Blok in Utrecht. De VVD-bewindsman wacht een rapportage van burgemeester Opstelten af. Maar hij gaf toe de “wenkbrauwen gefronst te hebben” toen berichten binnenkwamen dat anti-fascistische demonstranten op basis van dit artikel zouden zijn aangehouden.

Dijkstal noemde het schrappen van het artikel te prematuur. Hij wil eerst van de burgemeester van Utrecht horen of het artikel afgelopen zaterdag echt is gebruikt of dat de plaatselijke verordening is toegepast.

Het CDA wil het artikel handhaven. Het is volgens Koekkoek (CDA) immers ook te gebruiken om extreem-rechtse demonstranten op te pakken. D66 vroeg Dijkstal om het politie-optreden in Utrecht te laten onderzoeken door een externe deskundige. Dat heeft het vorige kabinet toegezegd voor de gevallen dat maatschappelijke onrust ontstaat na politie-optreden bij demonstraties. Aanleiding was de studentendemonstratie mei 1993 in Den Haag. Dijkstal voelt daar weinig voor. Hij wil de Utrechtse politie de kans geven eerst haar eigen optreden te evalueren.

Burgemeester Opstelten van Utrecht heeft gisteren trouwens erkend dat er zaterdag fouten zijn gemaakt in het politie-optreden. Het gebruik van het uniformverbod had volgens hem achterwege moeten blijven en de politie heeft in een aantal gevallen slordig vastgelegd op grond waarvan mensen zijn aangehouden. “Ik betreur dat”, schrijft Opstelten in een brief aan de gemeenteraad.

Uit de brief blijkt dat vijf van de 161 aanhoudingen geboekt zijn onder dat besmette wetsartikel. Maar volgens Opstelten is het beeld dat personen willekeurig op uiterlijkheden zijn aangehouden “onjuist”. - Vervolg op pagina 3

Nu demonstratie extreem- rechts in Leeuwarden VERVOLG VAN PAGINA 1

In “bijna alle” gevallen is de aanhouding op juiste gronden gebeurd. Volgens de burgemeester zijn alleen mensen meegenomen op grond van wat zijzelf verklaarden of op grond van bepaalde gedragingen.

Zaterdag verklaarden de autoriteiten nog in koor dat uiterlijke kenmerken vaak een doorslaggevende rol speelden.

Overigens zal geen van de arrestanten worden vervolgd. Justitie vindt dat niet gepast. Doel van het politieoptreden was het voorkomen van rellen, en geen van de “begane strafbare feiten” is ernstig genoeg voor strafvervolging, aldus een woordvoerder.

Het extreem-rechtse Nederlands Blok heeft van burgemeester Apotheker toestemming gekregen vanavond in Leeuwarden te demonstreren. Apotheker verwacht vooralsnog geen verstoring van de openbare orde. Ook de politie verwacht geen ongeregeldheden.

De partij wil bij het provinciehuis een demonstratie houden uit protest tegen het feit dat zij zich buitengesloten voelt door de media, het provinciaal bestuur en verschillende maatschappelijke groeperingen. Het FAFK, het Fries Antifascisme Komitee, heeft een tegendemonstratie aangekondigd.