Exodus helpt oud-gedetineerden verder

Van een onzer verslaggeefsters DEN HAAG - Door samenwerking van de grond te krijgen tussen de christelijke werkgevers, een Zoetermeerse woningbouwvereniging, verschillende Haagse reclasseringsorganisaties en het ministerie van justitie, lukt het de Haagse stichting Exodus om tachtig procent van haar bewoners - allemaal ex-gedetineerden - binnen een jaar langdurig aan een nieuw bestaan buiten het criminele circuit te helpen.

Bij Exodus dat gehuisvest is in drie Haagse herenhuizen, kunnen ex-gedetineerden een jaar lang na hun vrijlating terecht. Ze werken de eerste maanden binnenshuis op de fietsenwerkplaats, terwijl er alvast wordt gekeken naar een andere werkplek. De bewoners worden intensief begeleid en leren bij Exodus zelfstandig te wonen en zinvol met medebewoners om te gaan. Ook speelt het leren aangaan van relaties en zingevingsvraagstukken een grote rol in het werk van Exodus.

Voor minister Sorgdrager (justitie) is Exodus - dat gisteren zijn 15-jarig bestaan vierde met de driedaagse manifestatie 'cel met uitzicht' in het Haagse stadhuis - een voorbeeldproject. Het past precies bij haar plan om meer gedetineerden tegen het einde van hun straf alvast búiten de muren programma's te laten volgen die zijn gericht op reïntegratie in de samenleving. Voor de minister gaat het daarbij om activiteiten ter voorbereiding op de arbeidsmarkt en om projecten die vergelijkbaar zijn met een werkstraf. Daarbij kan een gedetineerde straks ook worden geplaatst bij een particuliere werkgever, aldus Sorgdrager gisteren.

De minister ontkende dat haar voorstellen voor extramurale programma's “alleen maar de druk op de gevangeniscapaciteit zouden moeten verlichten. Nee, er zit de gedachte achter dat de voorbereiding op de terugkeer van de gestrafte in de samenleving lukt beter buiten dan binnen de gevangenismuren”, aldus Sorgdrager.

Ze beklemtoonde dat ze er alles aandoet “om een discussie over de zin van het straffen op gang te brengen. Weten we zeker dat bijvoorbeeld tien jaar gevangenisstraf beter werkt dan acht jaar”, vroeg zij zich af.

De aanpak van Exodus - dat de afgelopen jaren enkele honderden ex-gedetineerden een woon- en werkplek bood - inspireert ook de gemeente Den Haag, liet waarnemend burgemeester H. J. Meijer weten. Hij maakte gisteren bekend dat er in de toekomst ook Haagse woningbouwcoöperaties met de gemeente 120 kamers ter beschikking zullen stellen aan ex-gedetineerden die door reclasseringsinstellingen worden begeleid.

Vandaag en morgen leiden ex-gedetineerden bezoekers rond in de levensechte cellen (inclusief pin-up aan de muur) in het stadhuis. Ook kunnen bezoekers in de nagebouwde huiskamer van Exodus met ex-gedetineerden in gesprek gaan.

Niet iedereen was overigens onder de indruk van de mooie woorden van minister Sorgdrager. “Ze zegt hier wel dat ze over de zin van lange straffen wil discusseren. Maar ondertussen maakt ze ook wetsvoorstellen die gedetineerden voor de rest van hun leven brandmerken.”

Volgens coördinator W. van Nimwegen van de Stichting delinquent en samenleving staat het recente wetsvoorstel van Sorgdrager om voor bepaalde groepen de duur van het strafblad te verlengen van nu acht jaar naar straks 20 jaar, haaks op haar uitspraken gisteren. “Ex-gedetineerden moeten zo snel mogelijk aan het werk, hoor ik hier, maar heb je wel eens gesolliciteerd met een strafblad?”