Kok dringt in Jericho aan op Palestijnse democratie

JERICHO - In de boomgaarden van Jericho, een van de plaatsen op de westelijke Jordaanoever waar Israël de Palestijnen autonomie heeft gegeven, ontvingen premier Kok en minister van Mierlo gisteren hun Palestijnse gasten.

In dit oude stadje ligt aan een kleine zandweg de Nederlandse vertegenwoordiging - een soort ambassade die niet zo mag heten omdat Palestina als staat niet bestaat. “Jericho is al zevenduizend jaar bewoond, maar toch moet er nu opnieuw worden begonnen”, zo zei Kok. Dat nieuwe begin is er: zaterdag worden in de Palestijnse gebieden verkiezingen gehouden voor de president en een volksvertegenwoordiging. Maar er is de nodige kritiek geweest op de aanloop naar deze verkiezingen, waarin Arafats Fatah-beweging de overhand heeft. Kok greep zijn bezoek dan ook aan om aan te dringen op echt democratische verkiezingen.

Arafats vertegenwoordiger in Jericho, Sami Moesallam, suste de Nederlandse zorgen. “We willen een democratie vormen. En we willen een Palestijnse staat vormen”, vertelde hij. “Maar de eerste stap is democratie.”

Voor veel Palestijnen zijn deze verkiezingen een teken dat er zoiets als een eigen, Palestijnse staat begint te ontstaan. Bij het welkomstwoord versprak Moesallam zich nog even, toen hij eerst Kok en Van Mierlo welkom wilde heten in “het Palestijnse...” om er vervolgens snel “welkom in Palestina” van te maken. Maar een echte staat is het Palestijnse gezag zeker niet, al was het maar omdat het geen aaneensluitend gebied vormt.

Over het heetste twistpunt tussen Palestijnen en Israëliërs, de vraag of het in 1980 door Israël geannexeerde oosten van Jeruzalem weer terug moet naar de Palestijnen, is nog niet onderhandeld. Waarmee de Palestijnse gebieden ook nog geen hoofdstad hebben, een van de redenen dat Nederland voorlopig een vertegenwoordiging aanhoudt in Jericho, terwijl de meeste andere landen hun ambassade die geen ambassade mag heten hebben gevestigd in Gaza, waar Arafat ook woont. Naast Nederland hebben alleen Duitsland en Denemarken in Jericho een vertegenwoordiging.

Sami Moesallam roemde gisteren de goede betrekkingen tussen Nederland en het Palestijnse volk, “in de laatste jaren”. Dat Nederland niet meer zoals vroeger een pro-Israëlisch beleid voert, maar vanwege het begin van vrede nu een meer evenwichtige politiek voorstaat, is de PLO niet ontgaan.

Na het korte bezoek aan Jericho, dat ondanks zijn lange historie uit weinig meer bestaat dan wat eenvoudige huisjes, gingen Kok en Van Mierlo over de westelijke Jordaanoever op weg naar Jeruzalem. Met zwaailichten scheurde de kolonne over een smalle weg, waar aan weerszijden de schamele tenten van Bedoeïnen zichtbaar waren, terwijl op de toppen van de kale heuvels de moderne dorpen van zowel rijkere Palestijnen als Israëlische kolonisten opdoemden.

En zo kwamen Kok en Van Mierlo dan aan in wat volgens Kok het hoofddoel is van de rondreis door het Midden-Oosten: Israël. Want in de voortdurende evenwichtsdans van Kok en Van Mierlo, die koste wat kost proberen te vermijden dat iemand kan denken dat ze de Arabische partijen in het vredesproces voortrekken ten koste van Israël, of andersom, was het nu kennelijk weer tijd voor een aardige opmerking richting Israël. “Dit is een officieel tweedaags bezoek aan Israël. Daarnaast hebben we ontmoetingen op hoog niveau in enkele andere landen gehad.”