Toch weer ophef over bezoek aan Orient House

JERUZALEM - Het bezoek dat minister Van Mierlo vanmiddag zal brengen aan het Orient House in Oost-Jeruzalem, heeft gisteren toch weer voor ophef gezorgd in de Israëlische media en onder politici. De uitdrukkelijke bedoeling van premier Kok en minister van buitenlandse zaken Van Mierlo om hun reis naar Israël daardoor niet te laten overschaduwen, lijkt mislukt.

“Er wordt gekletst over dit onderwerp, daar word je niet goed van”, zei Van Mierlo. Hij wijt de ophef aan de Nederlandse Kamerleden die voortijdig hebben gereageerd op zijn bezoek, vorige week in een spoeddebat in de Kamer. “Zo hebben zij meegeholpen aan het oproepen van publiciteit in Israël, waarop de Nederlandse media dan weer reageren. Zo roept het een het ander op. Dat spijt mij zeer.”

De Israëlische burgemeester van Jeruzalem, Olmert, zei gisteren dat het bezoek aan het Palestijnse gebouw in Oost-Jeruzalem “een belediging is omdat de Israëlische regering had verzocht om niet te gaan. Het Orient House is het hoofdkwartier van waaruit de operaties tegen Jeruzalem als ongedeelde hoofdstad van de staat Israël worden geleid.”

Hoewel aanvankelijk anders besloten was, zal Israël echter geen politie inzetten om het bezoek dat de Nederlandse minister van buitenlandse zaken vandaag brengt aan het Orient House te verhinderen. Dat blijken de Israëlische autoriteiten in Jeruzalem maandag te hebben besloten, zo meldde de Israëlische krant Davar gisteren. Deze krant beweerde dat daartoe is besloten, nadat minister Van Mierlo grote druk zou hebben uitgeoefend op de Israëliërs. “Absolute onzin”, noemde Van Mierlo dit gisteravond.

Drie weken geleden hebben de plaatselijke Israëlische autoriteiten in Jeruzalem besloten dat hoge buitenlandse gasten voortaan desnoods met inzet van de politie bij het Orient House zouden worden weggehouden. Dit nieuwe, hardere beleid is vorige week pas bekend geworden in de Israëlische pers. Er was toe besloten na het bezoek van de Franse minister van buitenlandse zaken aan Orient House, in december. Burgemeester Olmert zei gisteravond echter dat hij, hoe 'beledigd' ook, “geen problemen zal veroorzaken”.

Heel wat warmere woorden klonken gisterochtend, toen premier Kok en minister Van Mierlo van buitenlandse zaken aankwamen bij de Israëlische premier Peres. Waar de media op de rel rond Orient House doken, heeft dit in de officiële besprekingen geen enkele rol gespeeld, aldus Kok.

De nadruk die Kok op zijn rondreis door het Midden-Oosten bij voortduring legt op de economische kant van het vredesproces tussen Israël en zijn Arabische buren, was Peres niet ontgaan. Waar Nederland geen enkele rol lijkt te kunnen spelen in de politieke kant van de vredesbesprekingen, ziet Kok wel een taak voor Nederland weggelegd op economisch gebied.

- Vervolg op pagina 6

Kok propageert Middenoosterse Benelux-variant VERVOLG VAN PAGINA 1

De hele week al, of het nu in Syrië, Jordanië, Jericho of Jeruzalem is, hamert Kok erop dat er zonder sociaal-economische ontwikkeling geen kans op vrede is. Regionale economische samenwerking is de beste weg daartoe. “Ik wil hier graag wijzen op het initiatief om op basis van onze ervaring met de Benelux, besprekingen te ondersteunen van Israëlische, Palestijnse en Jordaanse deskundigen en politieke leiders over toekomstige trilaterale economische betrekkingen tussen jullie”, zo zei Kok tijdens het diner tegen Peres. Peres zei de Nederlandse nadruk op zo'n soort Benelux in het Midden-Oosten zeer te waarderen. Een Israëlische ambtenaar omschreef de bescheiden rol van Nederland als “het geven van prikkels om de vrede te bevorderen”.

Kok en Van Mierlo denken dat vooral Syrië economische prikkels nodig heeft. Vrede sluiten met Israël is misschien al een groot probleem voor Syrië, maar zo mogelijk een nog groter probleem is volgens hen dat dit ouderwets-socialistische land na een vredesverdrag niet langer zijn economie zo gesloten kan houden als deze nu is. Dat zou ook het leiderschap van president Assad in het geding brengen, zei Van Mierlo gisteren. Deze angst voor economische veranderingen kan de vredeswil van het Syrische regime schaden, reden om te kijken naar mogelijkheden om Syrië uitzicht te geven op economisch voordeel bij een eventueel vredesakkoord.

Mocht het tot vrede komen, dan zal Nederland bij een eventueel verzoek om troepen te leveren voor een vredesmacht op de nu nog door Israël bezette, maar tot Syrië behorende, Golan-hoogte, “niet de andere kant op kunnen kijken”, zo zei Kok. Van Mierlo zei dat het sturen van een bescheiden aantal Nederlandse militairen naar het Israëlisch-Syrische grensgebied om politieke redenen zeker een goede zaak zou zijn. Maar hij wil eerst van minister Voorhoeve van defensie horen of de krijgsmacht zo'n taak erbij nog wel aan kan.

Nu Israël op vredespad is, wordt het overstroomd met hoog bezoek. Kok en Van Mierlo kwamen gisteren bijna in de knoop met een veel belangrijker bezoeker: de Amerikaanse vice-president Al Gore, ook in Jeruzalem.