Elke verwende Nederlander zijn eigen themacafe

Wie in de Utrechtse binnenstad een hapje wil eten of een slokje wil drinken, zal zich een heuse Europeaan voelen. Frans aandoende grand cafés, Spaanse tapas bars, een enkele Engelse en paar Ierse pubs lonken er om de gunst van de consument.

De interieurs van de etablissementen zijn nauwkeurig afgestemd op de horecatradities van het 'voorbeeldland'. En vanzelfsprekend bevatten de kaarten gerechten, borrelhappen en dranken waarmee we ooit tijdens onze buitenlandse vakanties kennismaakten.

“Bereisd en verwend is de Nederlandse cafébezoeker”, stelt Wim Waninge van het Bedrijfschap Horeca. “Als horeca-exploitant moet je daar een spannend café voor bedenken.” De komst van de grand cafés, zo'n tien jaar geleden, luidde volgens Waninge de 'buitenland-tendens' in. In deze doorgaans ruim bemeten zaken maakte de Hollandse kneuterigheid plaats voor een chic werelds welbevinden. Het gewone kopje koffie, het eeuwige oosterse tapijtje en het biljart werden er taboe verklaard. De grand-cafébezoeker nipt beschaafd van zijn 'café au lait', leest een (buitenlandse) krant aan de leestafel én wil vooral zien en gezien worden.

Die formule bleek in een behoefte te voorzien en kreeg in diverse variaties navolging. Tegenwoordig bestaat er een keur aan cafés met een 'buitenlands' jasje.

Maar ook de Internet-adept heeft zijn eigen café. In verschillende grote steden kan die terecht in zaken waar hij uitgebreid kan surfen op het World Wide Web. En vorig jaar vond een aantal Amerikaanse filmsterren Amsterdam rijp voor een vestiging van 'Planet Hollywood', waar bezoekers zich al etend en drinkend kunnen vergapen aan zes beeldschermen met videoclips, attributen als de ijspriem uit 'Basic Instinct' of de hoed uit 'Evita', gedragen door Faye Dunaway, tegen de achtergrond van een decor met levensgrote reliëf-foto's van de huidige helden van het witte doek.

'Themacafés' heten de etablissementen die afwijken van de Hollandse standaardkroeg. Volgens het Bedrijfschap Horeca valt 30 procent van de 11 000 cafés in ons land onder deze noemer. Een percentage dat de komende jaren zeker nog zal stijgen, stelt Wim Waninge van het bedrijfschap: “De veeleisende horecaconsument zet vandaag de dag de toon.”

Rolf Hopman, bedrijfsleider bij Utrechts nieuwste type themacafé 'Chicane', gewijd aan de Formule-1-racerij, is het daar helemaal mee eens. Vlaggen, rode en witte tegels, stoelen in dito kleuren en coureurspakken moeten de bezoekers van Chicane in de juiste Formule-1-stemming brengen. Maar die druilerige middag blijken weinigen daarvoor te voelen. “Het januari-effect”, zegt Hopman. “Dan is het altijd stil. Wacht maar tot het raceseizoen weer begint, dan kunnen klanten hier op zeven verschillende tv's vanuit vijf verschillende invalshoeken de wedstrijden volgen. Geheid een trekker.”

Volgens Hopman, die voorheen de scepter zwaaide in een rockcafé, is de moderne horecagelegenheid bovendien als een kameleon. Zo wordt een deel van Chicane 's avonds benut als restaurant en verdwijnt in het weekend een deel van het meubilair, zodat tijdens de nachtelijke uren geswingd kan worden. “Drinking, dining and dancing”, allitereert de bedrijfsleider. Voor elk wat wils.

In de pas geopende Engelse pub Florin & Firkin, een paar straten verderop, is de permanent aanwezige beeldbuis juist bewust achterwege gelaten. “Het is wel typisch Brits, maar Nederlanders houden er niet zo van”, vertelt Frank Roodenburg, assistent-bedrijfsleider. Verder oogt de pub wel authentiek: koperen kroonluchters, statafels van biervaten en veel hout en tierelantijnen.

Florin & Firkin is eigendom van de Engelse multinational Allied Domec, die twee jaar geleden met succes de aanval opende op het Europese vasteland door in Den Haag een Firkin-pub te vestigen. Daarna kwam Utrecht, op de plek waar café Zeezicht zat, en vervolgens moeten er in vijf jaar tijd nog eens tien pubs in onder meer Amsterdam en Maastricht hun deuren openen.

Hoewel de themacafés voorlopig blijven oprukken, hoeft de liefhebber van het traditionele etablissement volgens Rolf Hoppe van ondernemersorganisatie Koninklijke Horeca Nederland niet te vrezen. “Voor de Hollandse kroeg zal altijd wel een markt blijven”, zegt hij. “Want zeg nou zelf: er is toch niets mooiers dan onder het genot van een biertje te luisteren naar het klotsen van de biljartballen?”