Straf van drie jaar voor blauw oog

Van onze sportredactie AMSTERDAM - Het aantal molestaties van scheidsrechters in het amateurvoetbal is in de eerste helft van het seizoen 1997-'98 licht gedaald.

In veertien speelronden werden er 168 arbiters gemolesteerd, een gemiddelde van twaalf per wedstrijddag. In het hele seizoen 1996-'97 lag dat aantal hoger: 309 gevallen van molestatie in 22 speelronden, een gemiddelde van veertien.

Om het stijgende aantal molestaties in te dammen kregen de scheidsrechters voor aanvang van het seizoen instructies om daadkrachtiger en vooral consequenter op te treden tegen overtredingen. Mede door die richtlijnen steeg het aantal gele en rode kaarten explosief. In veertien speelronden werden er al bijna evenveel rode kaarten uitgedeeld als op de 22 wedstrijddagen van het afgelopen seizoen: 13 856 om 13 892.Toename van het aantal gele kaarten lag relatief lager: 110 446 dit 'halve' tegen 190 549 het hele vorige seizoen.

Volgens de werkgroep molestatiebeleid van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) gaat er van de stijging van het aantal uitsluitingen, de rode kaarten, een preventieve werking uit. Ook hebben de arbiters de mogelijkheid niet-spelers te bestraffen. Agressie vindt vaak zijn oorsprong aan de rand van het veld, op de bank en in de dug-out. Aan veel incidenten ligt onverantwoord gedrag van bijvoorbeeld trainers, verzorgers en elftalleiders ten grondslag. Dit seizoen zijn scheidsrechters gerechtigd aan alle personen op de trainersbank rode kaarten te geven.

Eerder deze maand keurde het bestuur amateurvoetbal van de KNVB het rapport Molestatiebeleid goed. Het rapport bevat een aantal maatregelen om tot een nieuw en aangescherpt beleid te komen. Enkele maatregelen zijn met terugwerkende kracht ingevoerd, zoals de mogelijkheid tot het bestraffen van niet-spelers en de invoering van een centraal meld- en verzamelpunt molestaties. Zo kunnen de aard en de omvang van de molestaties landelijk in beeld worden gebracht en is het ook mogelijk de tuchtrechterlijke afwikkeling in kaart te brengen.

De werkgroep constateerde ook dat de molestatiedefinitie te onduidelijk en te ruim was om tot een daadkrachtige aanpak te komen en om de arbiters afdoende te kunnen beschermen. In nauwe samenwerking met de algemene commissie van beroep en de algemene tuchtcommissie besloot de werkgroep om de definitie van molestatie (elke vorm van gewelddadig handelen jegens, of intimidatie van een scheidsrechter, assistent-scheidsrechter, speler, official en/of toeschouwer voor, tijdens of na de wedstrijd) los te laten.

In de herziene definitie worden de verschillende vormen van (verbaal en non-verbaal) geweld tegen scheidsrechters, assistent-scheidsrechters, officials en/of toeschouwers, afzonderlijk beschreven. Een viertal categorieën wordt omschreven: belediging in woord en gebaar (eenvoudig/grof), bedreiging (eenvoudig/ernstig), fysiek gewelddadig handelen en mishandeling. In die laatste categorie wordt onderscheid gemaakt tussen lichte, middel, ernstige en zware vormen van mishandeling. Aan de vier categorieën heeft de werkgroep de strafmaten gekoppeld.

Zo komt een 'grove' belediging in woord en gebaar (spuwen bijvoorbeeld) op een schorsing van zes tot tien wedstrijden te staan. Een 'eenvoudige' bedreiging ('Ik zie je nog wel') is goed voor een straf van zes tot acht duels. Een slag of schop in de richting van de official valt in de categorie 'fysiek gewelddadig handelen' en kan de boosdoener vier tot zeven maanden buitenspel zetten. Voor een blauw oog (een middelvorm van mishandeling) staat een schorsing van twee tot drie jaar en op mishandeling met blijvend letsel voor de official volgt altijd een royement. Deze strafmaten zijn op 17 januari jongstleden van kracht geworden.

De werkgroep molestatiebeleid gaat de komende maanden het in 1992 samengestelde 'Handboek begeleiding gemolesteerde scheidsrechters' herzien. Doel van die herziening is om lastig gevallen arbiters zo goed mogelijk bij te kunnen staan. Die begeleiding vertoont momenteel nog een aantal hiaten. In de huidige situatie wordt het als probleem ervaren dat scheidsrechters - vaak onwetend over wat hen te wachten staat - voor de tuchtcommissie als getuigen en niet als slachtoffers worden gehoord.