De jacht is open op de Oostenrijkse knuffelbeer

In Mariazell, de belangrijkste bedevaartsplaats van Oostenrijk, is de berenjacht geopend. Jagers, biologen en dierenartsen zijn op zoek naar de bruine beer die sinds enkele weken onder bewoners en pelgrims voor opschudding zorgt. Niet alleen heeft hij talrijke schapen gedood en bijenkasten opengebroken, bovendien dook hij kort geleden vlak voor de deur van de befaamde bedevaartskerk op.

Reden genoeg voor het Wereldnatuurfonds om hem naar een dierentuin te willen overbrengen. Of gaat het soms om meer dan één beer? Vooral rond die laatste vraag worden verhitte discussies gevoerd.

De geschiedenis begon in 1978, toen voor het eerst sinds anderhalve eeuw een beer zich in het ütscher-gebied ten westen van Mariazell vestigde. Zestien jaar later besloot het Wereldnatuurfonds het eenzame dier van gezelschap te voorzien. Men zette drie Joegoslavische beren uit, die weldra voor nakomelingen zorgden. Later kwamen er enkele soortgenoten op eigen houtje bij, waardoor het totale bestand op 23 tot 25 dieren is gekomen.

Bij de Oostenrijkers groeiden de ütscher-beren weldra uit tot nationale knuffeldieren, aan wier lot regelmatig pagina-grote artikelen gewijd werden. Het hele land leefde mee, toen vorig jaar de berin Mira dodelijk verongelukte en drie jongen achterliet. Naar verluidt hebben de wezen de winter overleefd en heeft de bevolking zich braaf aan de raad gehouden om hen niet te voeren.

Hoe vergankelijk populariteit ook voor beren is, bleek de afgelopen weken. In de ogen van de Mariazellers kunnen de dieren geen goed meer doen. Boeren schreeuwen moord en brand vanwege gedode schapen en gestolen honing, en de regering van de deelstaat NederOostenrijk heeft zelfs een speciaal beren-telefoonnummer in het leven geroepen.

“Wij hebben al verschillende malen meegemaakt dat mensen hun boeking geannuleerd hebben, omdat zij niet meer met kinderen het bos in durven”, verzucht een medewerker van het VVV. “Iemand heeft gezegd dat het hier gevaarlijker is dan in Turkije.”

Volgens Erhard Kraus, de beren-expert van het Wereldnatuurfonds, zouden de problemen te wijten zijn aan een vreemdeling, een uit Slovenië geïmmigreerde beer, die men Nurmi gedoopt heeft en die klaarblijkelijk zijn mensenschuwheid verloren heeft.

“Nurmi moet uit de roulatie genomen worden . . . Wij kunnen niet het risico nemen, dat op grond van één enkele beer alle beren van Oostenrijk in een slecht daglicht komen te staan.”

In Mariazell twijfelt men echter aan de theorie van één enkele boosdoener. “Het probleem is gewoon dat het bestand veel te hoog is”, vindt een medewerkster van de VVV. Het Wereldnatuurfonds daarentegen beweert dat er ruimte genoeg is, al zouden er twee keer zoveel beren zijn.

De uitkomst van de discussie wordt niet afgewacht. Een geweer met verdovingspatronen, een ruime kooi, een jager en een dierenarts wachten op de kans om het beest te vangen en af te voeren naar een dierentuin.

Afgelopen weekeinde kwamen ze in actie, toen er een melding kwam van een boer uit de buurt van Mariazell, dat drie van zijn schapen door een beer waren gedood. Het jachtgezelschap kwam te laat; de beer was er al vandoor. Sindsdien is de stemming steeds grimmiger geworden. Overwogen wordt het dier nu maar gewoon af te schieten.