Calcium-antagonisten zouden kans op kanker bij ouderen vergroten

Van onze wetenschapsredactie AMSTERDAM - De zogeheten calcium-antagonisten, medicijnen die door huisartsen en cardiologen worden voorgeschreven aan onder meer mensen met een te hoge bloeddruk, staan opnieuw ter discussie. Amerikaanse en Italiaanse onderzoekers schrijven morgen in het medisch vaktijdschrift The Lancet, dat de middelen de kans op kanker bij ouderen misschien vergroten.

Een jaar geleden deed een soortgelijk onderzoek, waaruit bleek dat de medicijnen de kans op een hartinfarct verhoogden, veel stof opwaaien. Toen ging het om een onderzoek naar één bepaalde calcium-antagonist, een verouderde, niet meer voorgeschreven vorm van het middel nifedipine. Nu gaat het om de moderne, verbeterde vorm van deze stof en twee andere: verapamil en diltiazem.

Hoogleraar klinische cardiologie dr. K. J. Lie van het Academisch medisch centrum (AMC) in Amsterdam spreekt van een verrassende vondst, maar ziet toch geen reden om de gang van zaken in de medische praktijk te wijzigen. Er lopen verschillende, veel grotere onderzoeken naar de bijwerking van de antagonisten, die rond het jaar 2000 uitsluitsel zullen geven. Volgens Lie zal voor duidelijkheid op de uitslag van die studies moeten worden gewacht.

Calcium-antagonisten zijn niet de enige soort medicijnen tegen hoge bloeddruk. Andere zijn de zogeheten beta-blokkers, die de pompwerking van het hart remmen, en diuretica, die de vochtafvoer via de blaas stimuleren. Calcium-antagonisten werken bloedvat verwijdend - een derde manier om de druk in het stelsel van aderen en slagaderen te verminderen. Behalve bij hoge bloeddruk worden ze ook voorgeschreven bij aderverkalking.

De onderzoekers, onder aanvoering van dr. M. Pahor van de Universiteit van Tennessee, beschrijven in The Lancet de resultaten van een studie onder 5 052 mensen van 71 jaar of ouder die van 1988 tot 1992 werden gevolgd. Van degenen onder hen die calcium-antagonisten gebruikten (451), bleken er na vier jaar 47 kanker te hebben gekregen. Van de overigen (4 601) waren dat er 373. Omgerekend en gecorrigeerd voor verschillende andere factoren komt dat neer om een extra risico van 72 procent.

Het extra risico is overduidelijk voor met name kanker in de baarmoeder en omliggend weefsel, en kanker in het lymfestelsel en het bloedsysteem, aldus de onderzoekers. Maar ook maag-, darm-, borst- en prostaatkanker kwamen bij de gebruikers van de medicijnen vaker voor. De kans op de levensbedreigende aandoeningen was groter als er meer van de middelen werd gebruikt.