'Kinderen vanaf tien jaar vervolgen is fout signaal'

AMSTERDAM (ANP) - Minister Sorgdrager van justitie vindt dat het CDA “een volstrekt verkeerd signaal” heeft afgegeven met het voorstel om tienjarigen strafrechtelijk te kunnen vervolgen. De bewindsvrouw van D66 zei dit gisteravond op een bijeenkomst van haar partij in Amsterdam.

Het CDA-verkiezingsplan om de zogenoemde strafrechtelijke leeftijd van kinderen te verlagen van twaalf naar tien jaar is onder andere ingegeven door het misbruik dat criminelen maken door kinderen in te zetten als drugskoerier. “Als volwassenen misbruik maken van tienjarigen, dan weet ik wel wie we in de cel moeten zetten: de volwassenen en niet de kinderen. Bovendien, moeten we dan bevorderen dat criminelen kinderen van acht en negen jaar misbruiken?”, aldus Sorgdrager.

Ook haar partijgenoot, staatssecretaris Kohnstam van binnenlandse zaken, liet zich gisteren negatief uit over het CDA-voorstel. Verlaging van de strafrechtelijke leeftijd van kinderen van twaalf naar tien jaar is 'typisch het dempen van de put als het zeer jonge kalf is verdronken', zei de D66-bewindsman. Volgens hem moet ook in een volgende kabinetsperiode het beleid zich vooral richten op het voorkomen van ontsporingen van jongeren. “Als ik het voor het zeggen krijg, dan zou ik opnieuw inzetten op de preventieve kant van het geheel”, zo zei hij.

Kohnstamm heeft de Kamer gisteren geschreven dat Nederland tussen 1994 en 1997 veiliger is geworden. Hij baseert zijn oordeel op de daling van het aantal geregistreerde misdrijven van 1,5 miljoen ('94) naar 1,4 miljoen ('96).

Dat de totale misdaad afnam - en Nederland volgens de staatssecretaris 'dus' veiliger is geworden - komt door de daling van het aantal vermogensmisdrijven met 14 procent. Die misdrijven, zoals diefstal zonder geweld, vormen meer dan tweederde van de totale criminaliteit. De andere soorten criminaliteit laten juist een stijging zien. Zo steeg het aantal geweldsmisdrijven, waaronder mishandeling en bedreiging, met 5 procent. Opvallend in deze categorie is dat het aantal roofovervallen na een daling in voorgaande jaren weer is gestegen met ruim 13 procent tot een aantal van 2 305. Ook de andere categorieën laten een stijging zien: vernieling en openbare-ordemisdrijven met 13 procent, verkeersmisdrijven met 12 procent.

De vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht springen er gunstig uit. Niet alleen nam hier de totale misdaad af, de daling betrof ook de geweldsmisdrijven. De vier steden kregen samen te maken met 251 000 misdrijven, 70 000 minder dan in 1994.

Kohnstamm wijst erop dat het vooral de grote steden zijn geweest, overigens samen nog steeds goed voor rond de 20 procent van de totale misdaad in Nederland, die met extra middelen van het kabinet de lokale onveiligheid systematisch hebben aangepakt. “Een veiliger samenleving is dus maakbaar”, aldus de staatssecretaris.

Misleidend

De oppositiepartijen CDA en GroenLinks bestrijden de mening van de bewindsman. Van de Camp (CDA) vindt het 'absoluut misleidend' om te zeggen dat Nederland veiliger is geworden. Hij wijst er met Rabbae (GroenLinks) op dat de aard van de misdrijven juist harder is geworden. Hij wijst er bovendien op dat de cijfers 1996 betreffen. “Ik heb zelf de indruk dat 1997 een verontrustend beeld zal laten zien”, zei hij in een reactie.

Ook Rabbae reageert sceptisch. “Het lijkt mij niet dat je kunt zeggen dat Nederland veiliger is geworden. De som van alle misdrijven laat weliswaar een daling zien, maar de aard van de misdrijven is ernstiger geworden. Bovendien gaat het om geregistreerde aangiften. Sommige dingen worden niet aangegeven”, aldus het GroenLinks-Kamerlid.

Dat het er in Nederland zeker niet veiliger op is geworden, wordt door bijna vier van de tien burgemeesters bevestigd. Volgens hen is het nachtelijk geweld in hun gemeente de afgelopen drie jaar op straat toegenomen. Bijna zes van de tien ambtsdragers constateerden in dezelfde periode een toename van de horecaoverlast. Een en ander blijkt uit een onderzoek van het vakblad Misset Horeca onder 535 burgemeesters in Nederland. De meeste burgemeesters denken dat de toename van het straatgeweld alles te maken heeft met het vervagen van normen en waarden. Overigens namen niet meer dan tweehonderd van hen de moeite het enquêteformulier terug te sturen.

Het onderzoeksbureau Siebenheller & Partners uit Nijmegen voerde de enquête uit in opdracht van het horecavakblad. De ondervragers maakten uit de antwoorden van de burgemeesters op dat de zaak-Tjoelker in hun gemeente een schokeffect heeft veroorzaakt. Ongeveer 190 burgemeesters verklaarden dat na dit dodelijk incident in hun gemeente meer aandacht wordt gegeven aan orde en veiligheid. Voor een op de vijf burgemeesters hebben deze aandachtspunten sindsdien zelfs de hoogste prioriteit.

Uit de enquête blijkt verder dat 42 procent van de burgemeesters hebben vastgesteld dat de kasteleins in hun gemeente zich onvoldoende houden aan de regels voor alcoholgebruik. Een op de drie horecaondernemers zou onvoldoende verantwoordelijkheid nemen om de openbare orde niet te laten verstoren.

Van de ondervraagde burgemeesters vindt 29 procent dat de politie in hun gemeente onvoldoende effectief optreedt als zich ongeregeldheden in de horeca voordoen. Maar liefst 67 procent denkt dat met de inzet van meer mankracht geweld en ongeregeldheden is tegen te gaan.