Stokoud scenario is in de ogen van velen in België weinig geloofwaardig

Van onze buitenlandredactie BRUSSEL - De Waalse oud-minister van pensioenzaken Alain van der Biest is in staat van beschuldiging gesteld wegens de moord op de Luikse socialistenleider André Cools. In België wordt echter openlijk betwijfeld of hiermee de zaak is opgelost.

Een van zijn oud-medewerkers zou tegenover de Luikse justitie hebben verklaard dat Van der Biest het brein was achter de moord op Cools, nu vijf jaar geleden. Dat scenario is niet alleen stokoud, maar in de ogen van velen ook weinig geloofwaardig. Van der Biest, van wie bekend is dat hij een drankprobleem had, werd door weinigen in staat geacht het brein te zijn van wat dan ook.

Vast staat dat Van der Biest zich als minister in de Waalse regering had omringd met weinig frisse medewerkers. Zijn kabinet zou een centrum zijn geweest voor allerhande malversaties, waaronder de handel in gestolen aandelen. Van der Biest en zijn 'vrienden' werden de afgelopen vijf jaar talloze malen verhoord en zelfs in staat van beschuldiging gesteld. Maar steeds zonder resultaat.

Nu zou justitie over nieuwe aanwijzingen beschikken; men zou de man hebben opgepakt die voor het transport en de huisvesting had gezorgd van huurmoordenaars die Cools zouden hebben omgebracht. Bovendien zou de voormalige secretaris van Van der Biest, die zijn baas steeds in bescherming had genomen, nu hebben verklaard dat die in werkelijkheid de opdrachtgever was geweest.

Tegelijk gingen gisteren geruchten dat die secretaris in het begin van het onderzoek hoorde van de verdenkingen tegen hem via een commissaris van de Luikse rechtbank. Die commissaris vroeg naar aanleiding van die geruchten zijn ontslag uit het team dat de moord onderzoekt.

Cools was Van der Biest's beschermheer, maar de relatie tussen beiden was vijf jaar geleden zwaar bekoeld. Cools ergerde zich aan het overmatig drankgebruik van zijn beschermeling. Bovendien zou hij achter de misdaden van diens vrienden zijn gekomen. Het gezelschap had dus reden om Cools het zwijgen op te leggen.

Probleem in het onderzoek naar de moord is dat zij niet de enigen waren; Cools had veel vijanden. Hij was minister geweest en voorzitter van de Parti Socialiste en leidde de Luikse afdeling van die partij met strakke hand. En in Wallonië is de Parti Socialiste niet zo maar een politieke partij; de socialisten zijn er oppermachtig in alle geledingen van de samenleving.

Toen de Luikse justitie Cools in de zomer van 1991 dood aantrof, waren er legio motieven en mogelijke daders te vinden. De meest spectaculaire ontdekking die de Luikse onderzoekers deden was de betaling van smeergelden door de Italiaanse helikopterbouwer Agusta aan Waalse en Vlaamse socialisten. Drie Waalse bewindslieden en de Vlaamse socialisten VandenBroucke en Claes moesten opstappen in verband met dat schandaal.

Zij wachten echter nog altijd op hun proces en een duidelijk verband met de moord op Cools kon niet worden gelegd. En vooral dat laatste werd onderzoeksrechter Veronique Ancia niet door iedereen in dank afgenomen. Ancia, zelf van christendemocratische huize, werd verweten oorlog te voeren tegen de Parti Socialiste in plaats van een moord op te lossen.

Er ontbrandde een ware strijd tussen de verschillende gerechtelijke afdelingen in Wallonië. Terwijl Ancia het Agustaschandaal aan het licht bracht, onderzocht haar collega Marc Connerotte de aandelenzwendel van de vriendenclub van Van der Biest. Connerotte zetelt echter niet in Luik maar in Neufchateau.

Het gerechtshof van Neufchateau wordt nu bejubeld en Connerotte is een held, omdat hij het was die vorige maand kinderverkrachter Marc Dutroux arresteerde. Connerotte was twee jaar geleden echter de gebeten hond toen hij enkele oud-medewerkers van Van der Biest beschuldigde van de moord op André Cools. De zaak werd hem ontnomen en het dossier overgebracht naar Luik, naar Ancia. Vervolgens werd er niets meer gehoord, tot afgelopen vrijdag vier arrestaties volgden en zaterdag Van der Biest werd opgepakt.

Luik zet nu de stappen die Neufchateau twee jaar geleden wilde - maar niet mòcht - doen. Waarom? Er zijn allerlei speculaties over banden tussen leden van de pornobende van Marc Dutroux en vrienden van Van der Biest; de zedenzaak zou hebben geleid tot de oplossing van Cools' moordzaak. Justitie ontkent dat.

Het is evengoed mogelijk dat de felle kritiek op justitie van de laatste weken en vooral de successen van Neufchateau in de kinderpornozaak hebben gezorgd voor druk in Luik om de zaak Cools nu eindelijk af te ronden. Dat justitie over voldoende aanwijzingen beschikt tegen Van der Biest en diens vrienden betwijfelt niemand. Maar weinigen zijn ervan overtuigd dat hiermee het hele verhaal is verteld. Het dossier Cools wordt nu misschien afgesloten, maar de vraag is of daarmee zijn moord is opgehelderd.