Hoe langer de cruise duurt, hoe ouder de passagiers

Jaarlijks kiezen drie nieuwe cruiseschepen het ruime sop. De rampenfilm Titanic blijkt geen passagiers af te schrikken. Integendeel, cruisen wordt steeds populairder. Toch is het met de romantiek aan boord maar karig gesteld. De kapitein is niet langer bevoegd op zee een huwelijk te voltrekken.

Moeizaam manoeuvrerend bereikt het nieuwe cruiseschip de Vision of the Seas van rederij Royal Caribbean International zijn ligplaats. De haven van Amsterdam heeft nauwelijks plaats voor het gevaarte. Het schip heeft een hoogte van vijftig meter boven zeeniveau, is 78.491 ton zwaar en biedt plaats aan 2000 mensen, een casino, een discotheek, lounges en een theater met 500 stoelen. Maar ook kunnen de passagiers gymmen, binnen of buiten zwemmen en dag en nacht eten in het gigantische restaurant.

Precieze cijfers over aantallen passagiers zijn niet voorhanden. Maar dat het om een miljoenenmarkt gaat, is wel duidelijk. In de Verenigde Staten kiest inmiddels twee procent van de bevolking een schip als vakantiebestemming. Volgens Ton den Haan van de Holland-Amerika Lijn, de enige Nederlandse cruise-rederij, lopen er elk jaar ongeveer drie nieuwe schepen van stapel. “De belangstelling stijgt omdat de prijzen dalen. Een korte cruise van zeven dagen varen in het Caribisch gebied kost 2750,-. Dat is inclusief de vliegreis naar Florida, een nacht in een hotel en de transfers. De prijs laat zich zo langzamerhand goed vergelijken met die van andere vakanties. Cruises zijn niet duur, aan boord is alles gratis, ook de vijfgangendiners.”

Alleen in de winkeltjes moet natuurlijk wel worden betaald. Den Haan: “Maar de passagiers hoeven geen contant geld bij zich te dragen. Alles kan op de rekening, pas na afloop van de reis volgt de betaling. Ook fooien zijn niet nodig. Wij hebben een 'no tipping required system', bij ons zijn de salarissen hoger dan bij andere rederijen. Met name de Europeanen hebben geen zin zich de hele tijd af te vragen hoeveel zij wanneer moeten geven. Dit systeem geeft rust. En daar is het toch allemaal om te doen. Maar wij verbieden het de passagiers niet om geld te geven. Dat hebben wij wel een tijdje gedaan, maar daar kwamen de Amerikanen tegen in opstand. Die voelden zich in hun vrijheid aangetast.”

De passagiers worden aan boord 24-uur per dag beziggehouden. Zij kunnen kiezen uit een cursus bloemschikken, computer- of bridgelessen, dekspelletjes en natuurlijk het casino. Verder spelen aan boord diverse bandjes en staat elke avond in het theater een grote glittershow op het programma. Een bemanningslid van de Vision of the Seas: “Wij leggen dagelijks een kleedje met de naam van de dag van de week in de lift. De gasten worden hier zo in de watten gelegd dat zij niet meer hoeven na te denken. Het komt regelmatig voor dat zij vergeten welke dag het is.”

EIGEN EILAND

Ondanks alle activiteiten aan boord ligt de nadruk tijdens een cruise niet alleen op zee. Den Haan: “Onze schepen doen minimaal om de dag een haven aan. Daar kunnen de passagiers intekenen op excursies. Dat is ideaal; zij zien veel verschillende plekken zonder dat zij hun koffers hoeven te pakken. Wij zeggen vaak: Het hotel vaart met u mee. In het Caribisch gebied hebben wij zelfs een eigen vakantie-eiland waar onze gasten een dag doorbrengen en lekker kunnen zwemmen, barbecuen en jetskiën.”

Het Caribisch gebied is verreweg de meest gewilde bestemming. Zes van de acht schepen van de Holland-Amerika Lijn varen daar. Den Haan: “Dat is een ideaal gebied vanwege de vele eilandjes met elk hun eigen cultuur. Alleen Cuba doen wij niet aan, hoewel het prachtig in de vaarschema's past. Het merendeel van onze passagiers is Amerikaans en die zouden dat bezoek niet op prijs stellen. De Middellandse Zee komt op de tweede plaats. Daar varen wij met twee schepen.”

IJSGANG

Alaska is betrekkelijk nieuw in het assortiment. Den Haan: “Kijk je daar vreemd van op? Wij varen in dat gebied van half mei tot september en de temperatuur valt dan met gemiddeld zestien graden wel mee. Later wordt de ijsgang te hoog. De passagiers zijn mensen die meestal voor een wat actievere vakantie kiezen. Wij varen dicht onder de kust, want het landschap is prachtig. En ook de walvissen zijn een attractie. Bovendien kunnen de passagiers op het land uitstapjes maken, terwijl het schip naar de volgende haven vaart. We hebben daar 17 hotels en 200 bussen rijden er. Waarvan het achterste deel als bar is ingericht.”

Het geheel verzorgde karakter van de cruises lijkt met name voor ouderen aantrekkelijk. Den Haan: “Dat was vroeger inderdaad het geval. Toen zag je nauwelijks mensen jonger dan 65 jaar. Maar tegenwoordig is de gemiddelde leeftijd gedaald naar 45. Dat wil zeggen, tijdens de kortere vakanties. Hoe langer de reis duurt, des te ouder de passagiers zijn. Die hebben over het algemeen meer tijd.”

Ondanks de dalende leeftijd is het aantal romances aan boord niet spectaculair. Den Haan: “Natuurlijk gebeurt er wel eens wat, maar niet meer dan tijdens een normale vakantie. Het zijn voornamelijk stelletjes die aanmonsteren. Bovendien is het niet langer mogelijk aan boord te trouwen. Volgens de internationale wetten mag een kapitein geen huwelijken op zee sluiten. Dat is een groot verlies voor de rederijen.”