Werkloosheid Antillen stijgt nu van 12,4 naar 13,2 procent

Van een medewerkster AMSTERDAM - Rijst en suiker uit Curaçao? Wie het droge eiland een beetje kent, weet dat de teelt van deze gewassen daar volstrekt onmogelijk is. Invoer, bewerking en export kan wel. Niet lang meer; want de Europese Unie maakt een einde aan deze manier van werkverschaffing.

Sinds 1992 mogen landen en gebieden overzee (LGO), zoals Aruba en de Nederlandse Antillen, landbouwproducten vrij van invoerrechten in de Europese Unie invoeren. De producten moeten dan wel afkomstig zijn uit EU-landen of landen die een speciale band daarmee hebben zoals Suriname. En verder dienen ze een substantiële bewerking te ondergaan in de LGO-landen. Voor de Nederlandse Antillen een fantastische mogelijkheid om de economie wat op te krikken.

Pel de ruwe rijst, raffineer de suiker en er is ineens werk - direct en indirect - voor honderden Antillianen. Voor 559 man om precies te zijn. Het grootste eiland Curaçaao (151 000 inwoners, 14 procent werklozen en een jeugdwerkeloosheid van 30 procent) profiteert daar het meest van.

Maandag is Nederland echter akkoord gegaan met een beperking van de invoer vanuit de Antillen en Aruba tot 160 000 ton rijst en 3000 ton suiker per jaar. In 1996 exporteerden de Nederlandse Antillen al 215 000 ton bewerkte rijst naar Europa. Volgens een rapport van het Nederlands Economisch Instituut (NEI) kan dat oplopen tot 365 000 ton, wat een daling van de werkloosheid met 0,4 procent tot gevolg zou hebben.

Stopt de rijst- en suikerexport daarentegen, dan stijgt de Antilliaanse werkloosheid van 12,4 naar 13,2 procent. Belastingpenningen levert de export niet op. Een gevolg van de tax-holiday die veel nieuwe bedrijven in de Antillen tien jaar lang krijgen.

Het besluit om de export aan banden te leggen is een gevolg van klagende rijstboeren uit Europa. De extreem grote hoeveelheden rijst uit het Caribisch gebied zouden in 1996 voor een prijsdaling hebben gezorgd. Niet waar, zegt het NEI-rapport. De lage prijs was een gevolg van de rijke rijstoogst in Europa.

De andere LGO-landen in het Caribisch gebied (Montserrat en de Turks- en Caicos-eilanden) leveren overigens nog niet een fractie van de rijst en suiker die via de Antillen naar Europa gaat. Het is vooral onverteerbaar voor de Antillen dat met het nieuwe besluit ook alle andere mogelijkheden dan rijst en suiker vervallen, en dat de spelregels van het LGO-besluit volgend jaar zullen veranderen. Plannen voor de bouw van een fabriek die vruchten uit Suriname op Curaçaao zou gaan verwerken tot sap, zijn al stopgezet.

De gevolmachtigde minister van de Antillen in Den Haag, C. de Haseth: “Wie gaat er nu nog investeren in de verwerking van landbouwproducten, als de toekomst zo onzeker is?”