Japanse minister van justitie Tazawa raakt toch in grote problemen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM, TOKIO - De politieke positie van Japans minister van justitie lijkt onhoudbaar geworden, nadat gisteren bekend werd dat hij gemene zaak heeft gemaakt met de oppositie. Minister Tomoharu Tazawa zou lastige vragen over hem in het parlement hebben voorkomen door te beloven zijn eigen regering tegen te werken.

“Dit is een ernstige zaak voor het kabinet”, aldus een regeringswoordvoerder in Tokio gisteren. “Wij zullen de minister eerst om opheldering vragen.” Op de vraag of dit betekende dat Tazawa wordt ontslagen, antwoordde de woordvoerder: “Dat behoort tot de mogelijkheden”.

Volgens de Yomiuru Shimbun, een van de grootste kranten in het land, had minister Tazawa de oppositiepartij Shinshinto overgehaald af te zien van een aantal lastige vragen over een persoonlijke lening van de minister van ruim drie miljoen gulden. De vragen, die de minister in verlegenheid zouden hebben gebracht, zouden afgelopen dinsdag in het Hogerhuis worden gesteld. Als tegenprestatie bood de minister aan zich in het kabinet te zullen verzetten tegen een omstreden wetsvoorstel waarin de activiteiten van religieuze organisaties aan banden worden gelegd. Een van de belangrijkste steunpilaren van de Shinshinto is de boeddhistische groepering Komeito, die fel gekant is tegen deze wet.

Minister Tazawa hield zich gisteren incommunicado. Hogerhuis-lid Ichiji Ishii, die de vragen had zullen stellen, ontkende dat er een geheime afspraak was gemaakt. Volgens hem was hij gewoon in tijdnood gekomen en had hij daarom af moeten zien van het vragen om een nadere toelichting op het persoonlijk vermogen van de minister van justitie. Ichiji is lid van de boeddhistische beweging Komeito. De lening in kwestie was afkomstig van een concurrerende boeddhistische organisatie.

Als onderdeel van de strijd tegen corruptie en inmenging van het bedrijfsleven in de politiek moeten Japanse bewindslieden tegenwoordige gedetailleerde verantwoording afleggen van al hun bezittingen. Parlementaire vragen over dergelijke aangelegenheden worden een dag vantevoren aan de betrokkene doorgespeeld, zodat die zich kan voorbereiden.

De betrokkenheid van minister Tazawa bij dit schandaal ligt extra gevoelig, omdat hij als minister van justitie ook verantwoordelijk is voor de vervolging van de sekte Aum Shinri Kyo (Opperste Waarheid). Deze sekte wordt verantwoordelijk gehouden voor verschillende aanvallen met gifgas, onder meer die op de metro in Tokio waarbij dit voorjaar twaalf doden en meer dan vijfduizend gewonden vielen. Op 26 oktober begint het proces tegen sekte-leider Asahara, die terecht staat wegens moord.

Vooruitlopend op dat proces poogt de Japanse overheid de duizenden religieuze organisaties in het land, die vaak ook politieke macht hebben, wat meer binnen de wet te krijgen. Bij het onderzoek tegen Aum Shinri Kyo werd de politie ernstig gehinderd door de vele vrijstellingen en bijzondere rechten waarop de sekte zich kon beroepen, als erkende religieuze organisatie. Dat de minister van justitie nu zelf zou hebben beloofd zich tegen dat wetsvoorstel te verzetten, is een serieuze ondermijning van het toch al wankele kabinet van premier Murayama.