De toernooi-organisatie is tevreden, de bondscoach niet

HAARLEM - Kalev Tallinn is de verrassende winnaar geworden van de Haarlem Basketball Week (HBW). De Esten waren in de finale sterker dan het favoriet geachte CSKA Moskou (95-87). De Nederlandse nationale ploeg reikte op het toernooi tot een zesde plaats.

Over dat resultaat had bondscoach Toon van Helfteren zo z'n (tegenstrijdige) gedachten. “Ben ik tevreden?” Diepe zucht. “Het eerste weekend was cruciaal. De twee wedstrijden die we moesten winnen, van Bowling Green en Hapoel Eilat, hebben we gewonnen. Daarmee heeft de ploeg aan mijn verwachtingen beantwoord, want de derde poulewedstrijd tegen CSKA was voor ons niet te winnen, dat wisten we. Hapoel heeft vervolgens roet in het eten gegooid door van CSKA te winnen.”

Het gevolg was dat Nederland de halve finale miste en op de slotdag tegen Australië moest uitkomen in een duel voor de vijfde plaats. Die wedstrijd verloor Oranje kansloos (90-76). Geen moment kon Nederland de indruk wekken een beter resultaat te kunnen halen dan verliezen met een acceptabele marge, die door de Australiërs werd bepaald. De Nederlanders gaven Australië vanaf het begin veel te veel ruimte en meer dan eens een vrije doorloopmogelijkheid naar de basket. Terwijl Nederland de aanvallen langzaam opbouwde, profiteerden de Aussies van snelle breaks. Alleen in de beginfase kon de ploeg van Van Helfteren nog een beetje bijblijven dank zij enkele driepunters van Van Rootselaar. Niettemin speelde Australië zich ontspannen naar de vijfde plaats. De Nederlanders waren in de Australische oppermacht de marionetten waarvan de Australiërs de touwtjes vakkundig bestuurden. Van Helfteren: “Vanaf het begin hebben we achter de feiten aangelopen. In het begin van de tweede helft waren er enkele kansen om op gelijke hoogte te komen, maar die Australiërs bleven rennen.”

Niet alleen in het duel tegen Australië stemde het spelniveau de bondscoach tot ontevredenheid. “Vorig jaar bezaten de spelers meer frivoliteit. Dat schiep verwachtingen die er helaas niet zijn uitgekomen.”

Daarbij speelden volgens de coach ook randverschijnselen een rol. Hij had zich gestoord aan de berichtgeving in de pers over zijn ploeg. Enkele spelers klaagden over onderbetaling en er zou over Van Helfterens leiding gegriept worden. De bondscoach: “Ik erken dat spelers het recht hebben over financiën te praten, maar ze moeten wel leren dat niet op de avond voor de wedstrijd, of zelfs tussen de wedstrijden door te doen. En geklaag over mij? Dat is mij onbekend. Het is typisch Nederlands dat dat gehuil in de krant komt. Het stoort me, dat de naïviteit van de spelers door de pers wordt uitgebuit. Geloof me, ik speel liever een toernooi op Spitsbergen, dan ben ik van dat gezeik in de kranten af.”

Liever praat Van Helfteren over het spel van zijn ploeg. In een samenvattende analyse van Oranje in de HBW constateert hij: “Er is geen speler uitgesprongen en ook mis ik niet een bepaald type speler. Dit is de voor mij haalbare ploeg, waarmee ik het moet doen. De spelers hebben in deze week niet optimaal gepresteerd, maar zeker niet minder dan in de competitie. Ze kunnen beter, maar dat is er niet uitgekomen.”

Het betere spel kwam op de slotdag van Asvel Villeurbanne dat in het duel om de derde plaats bij vlagen schitterend basketbalde. De Fransen overklasten Hapoel Eilat met snelle uitbraken en geraffineerde passes en wonnen royaal: 94-73.

Ook heel sterk waren de eerste minuten van de finale. Na vijf minuten wezen de scoreborden al 16-11 als tussenstand aan en was er slechts één persoonlijke fout gemaakt. Dat snelle speltempo konden de finalisten echter niet volhouden. De eerste helft was nog wel uit te zitten, maar het tweede bedrijf was taai als kauwgom dat zijn smaak allang verloren heeft. Een overlast aan fouten (32 in de tweede helft) betekende veel onderbrekingen voor vrije worpen, dus veel dode momenten en weinig acties. Tallinn leidde bij rust al (49-37) en hoewel CSKA nog heel dichtbij kwam (88-85 met nog twee minuten op de klok) kwam de toernooiwinst voor de Esten geen moment meer in gevaar.

Ook de 'Week' lijkt geen gevaar te duchten. Na de veertiende editie komt er volgend jaar een vijftiende. Het succes van de HBW is in cijfers uitdrukbaar: 22 000 bezoekers passeerden op de zeven toernooidagen de kassa's. Volgens organisator Voskuilen is het niveau van de huidige HBW moeilijk te overtreffen: “De lat komt een keer zo hoog te liggen dat het onmogelijk wordt er nog overheen te springen.”

Critici klagen wel over de inzet van de genode ploegen en over het randprogramma, maar voor het publiek is een HBW zonder Luvabulls, American Flyers, dunkwedstrijden en levensgrote mascottes geen HBW. Wat het basketbal betreft, was deze veertiende HBW vooral het toernooi van de mooie momenten: Australiës eerste helft tegen Villeurbanne, Oranjes eerste helft tegen Eilat, de eerste vijf finaleminuten, de passing van Villeurbanne en het spel van Tallinn.