GroenLinks mag ideeën over vervoer kwijt

Van onze parlementsredactie AMSTERDAM - Op het NS-station in Utrecht ging de rode loper uit voor GroenLinks-leider Rosenmöller. NS-topman Den Besten stond in hoogst eigen persoon klaar op het perron om het GroenLinks-gezelschap welkom te heten. Vlak daarvoor was dat met de speciale NS-partytrein uit Den Bosch gearriveerd.

Dat Den Besten best bereid was Rosenmöller met de nodige egards te ontvangen valt te begrijpen. Rosenmöller zou de NS-topman immers op het perron een plan voor het openbaar vervoer overhandigen, waarin een netto-investering van tien miljard gulden wordt aangekondigd om het openbaar vervoer de komende vier jaar te versterken. Een groot deel daarvan wordt uitgetrokken voor de spoorwegen. In ruil voor zo'n miljardenplan wil een NS-bestuurder als Den Besten best even z'n kantoor uit komen.

Hoe blij Den Besten werkelijk is met de GroenLinks-nota Voorrang voor het openbaar vervoer, valt nog te bezien. Natuurlijk, hij besteedde heel vriendelijke woorden aan het plan: “Dit zijn heel constructieve gedachten, zeer innovatief. U wilt zelfs investeren in Zeppelins. Minister Jorritsma van verkeer investeert alleen op en om het spoor, jullie gaan er zelfs boven. Zelfs een tram op luchtbanden wordt genoemd. Zo'n tram op luchtbanden noemden we vroeger een trolleybus.” Den Besten zei zich slechts op één punt zorgen te maken. In de nota wordt met geen woord gerept over verzelfstandiging van de NS, terwijl de NS-topman nu juist is aangetrokken om die verzelfstandiging in goede banen te leiden. “Het geld voor de investeringen haalt GroenLinks onder meer uit de privatisering van KLM en Schiphol. Dan heb ik nog een goede suggestie: dat kan ook door privatisering van de NS.”

GroenLinks startte de verkiezingscampagne gisteren op het station in Roermond. Vandaar ging de tocht via Eindhoven, Den Bosch en Utrecht naar Amsterdam. Op de stations uitgebreide tussenstops om Rosenmöller en de andere kandidaat-Kamerleden de gelegenheid te geven propaganda te maken. Het VVD-Kamerlid Remkes was uitgenodigd om tussen Den Bosch en Utrecht met Rosenmöller in debat te gaan over het vervoersplan van GroenLinks. De VVD'er wilde wel meewerken aan een mooie campagnestart van GroenLinks. Iedere stem voor GroenLinks is er eentje minder voor de grote concurrent, de PvdA, zal hij wel hebben gedacht.

Ook Remkes zag in het plan mooie dingen. Grootscheepse investeringen in het openbaar vervoer zijn onontkoombaar, erkende hij. Maar dat GroenLinks helemaal wil afrekenen met de verzelfstandiging van de NS en met het kabinetsvoornemen om op de spoorwegen concurrentie toe te laten, daarover stond de VVD'er niet te juichen. Volgens Remkes denkt GroenLinks veel te zwart-wit over de verhouding tussen vrije markt en overheid: “De overheid houdt altijd een zorgplicht. Waar het om gaat is dat je door meer concurrentie de efficiency kunt vergroten.”

Van de zorgplicht komt volgens Rosenmöller nu al niets terecht: “Bij de verzelfstandiging van de NS heeft de overheid het tarievenbeleid uit handen gegeven. De overheid mist zo een belangrijk instrument om mensen uit de auto te krijgen.”

Remkes wees er op dat de NS-tarieven de afgelopen jaren slechts met 2 à 2,5 procent zijn gestegen, veel minder dan toen de overheid het nog helemaal voor het zeggen had. Bovendien kan de overheid in de toekomst bij het verlenen van concessies aan spoorwegmaatschappijen bepalingen over de tarieven in de contracten laten opnemen.

Eén ding moest Remkes GroenLinks nageven: deze partij is altijd tegen de verzelfstandiging en marktwerking geweest. “Dat is consistenter dan de PvdA. Die partij heeft wel voor de verzelfstandiging gestemd, maar is vervolgens tegen marktwerking. Zo creëer je een monopolist op de markt.”

Voor ze het wisten kwam Utrecht al in zicht. De gespreksleider: “De reis gaat snel bij zo'n discussie.” Rosenmöller: “Als het stil is gaat de trein ook snel.”